“Türkiye’nin vatandaşlık programı devletin yararına değil, 400 bin dolarlık gayrimenkul yerine 150 bin dolar bağış bile daha kârlı”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Uluslararası yatırım yoluyla oturum ve vatandaşlık mevzularında danışmanlık veren Henley & Partners’ın Türkiye Direktörü Burak Demirel, Türkiye’de 400 bin dolara gayrimenkul karşılığında vatandaşlık verilmesine ait olarak,  “400 bin yerine 150 bin dolar olsun lakin bu bağış olsun. Zira devletin programda hiçbir kârı olmuyor. 400 bin dolara mesken alan aslında birkaç sene sonra konutunu satıp gidiyor” diyerek programdaki zaafiyeti eleştirdi. 

Global seviyede devletlere danışmanlık hizmeti veren ve yatırım göçü programları tasarlayan Hanley & Partners’ın Türkiye Yöneticisi Burak Demirel, İstanbul, Beyoğlu’nda düzenlenen basın toplantısında dünyada ve Türkiye’de yatırım yoluyla vatandaşlık konuluları hakkında bilgi verdi.

Demirel, Türkiye’de gayrimenkul yoluyla Türk vatandaşlığı programının 2022 yılında 250 bin dolardan 400 bin dolara yükseldiğini hatırlatarak, “açık piyasadan mülk satın alınmasının, devlete finansal katkı sağlamadığının altını çizdi. Demirel, 400 bin dolarla konut alan bir yabancı yatırımcının, 18 yaşından küçük olan çocuklarının ve eşinin de dahil olmak üzere bütün ailesinin sadece bu meblağ ile Türk vatandaşlık alabileceğine, bunun da finansal bir kayba yol açtığına dikkat çekti. 

Demirel, Türkiye’de kalıcı ve sürdürülebilir bir yatırıma muhtaçlık olduğunu lisana getirerek, “Gayrimenkul alarak 3 yıl sonra satıp gitmek, kalıcı ve sürdürülebilir değil, ülkeye bağış yapılırsa bu kalıcı bir katkı olur” dedi. 

“Hiçbir vatandaşlık programında açık piyasadan mülk satın alınma opsiyonu yok” 

Demirel, Türkiye’nin yürüttüğü gayrimenkul yoluyla vatandaşlık programı hakkında şunları söyledi: 

“Türkiye Cumhuriyeti Devleti bu programı danışmanlık almadan çıkardı. Dünyada en çok talep gören programlardan biriydi. 250 bin dolardan 400 bin dolara çıkınca taleplerde bir duraksama oldu. Türkiye’deki varlıkların fiyatlarının yüksek olmasının da duraksamada hissesi oldu. İktisadın son periyotta ivme kazanması, daha rasyonel bir yere oturmasıyla, risk priminin vs. düşmesi ile talepler yine artışa geçti. Fakat bu programın geliştirilmesi gerekiyor. 

Açık piyasadan mülk satın alınabilmesi, programın dezavantajlarından birisi. Profesyonel olarak tasarlanmış hiçbir programda açık piyasadan mülk satın almak üzere bir opsiyon yok, hepsinde devlete finansal bir katkı var. Yatırımcı göç kesimi, ülkeye yabancı finansman kaynağını direkt sağlar.

Türkiye’de gayrimenkul alıyorlar, 3 yıl sonra satıyorlar, vatandaşlığı alıp gidiyorlar. Ülkeye müspet bir giriş de kelam konusu değil. Bilhassa pandemiden evvel mülk alanlar çok kâr ettiler. 250 bin dolardan konut aldılar, 400-500 bin dolardan satıp gittiler, hem kâr ettiler hem de pasaport aldılar.

Bir öbür dezavantaj da Türkiye vatandaşlık programında 18 yaşından küçük çocukları ve eşleri ekleyebiliyorsunuz. 10 çocuktan 10’u da eklenebiliyor. 400 bin dolar ile bütün aile vatandaşlık alabiliyor.

Türkiye ile aksi olan şeylerden biri de güvenlik soruşturması… Ret alanlar da var lakin süreç tersten ilerliyor. Yatırımı evvel yapıyorlar, sonra güvenlik soruşturmasına tabi tutuluyorlar. Dünyada profesyonel programlarda yatırımcıyı evvel güvenlik soruşturmasına alırlar, sonra parasını kabul ederler, Türkiye’de tam zıddı…” 

“Devletin programda kârı olmuyor” 

400 bin doların meblağ olarak âlâ bir fiyat olduğunu fakat bunun alınma biçiminin değiştirilmesi gerektiğini lisana getiren Demirel, “400 bin bağış mı alıyorsun, konut mi veriyorsun, değerli olan bu… 400 bin yerine 150 bin dolar olsun ancak bu gayrimenkul değil bağış olsun. Zira devletin programda hiçbir kârı olmuyor” dedi. 

Dünyadan örnekler 

Dünyadaki vatandaşlık programları üzerinden örnek veren Demirel, şunları kaydetti:

“Dünyada en kaliteli program olarak Malta’yı örnek gösterebiliriz. 12 aylık bir oturum süreci var, sonrasında yatırımcı vatandaşlığa başvurmaya hak kazanıyor. Bunlar dışında paranın kaynağı çok ayrıntılı inceleniyor. Geçen yıllarda ret oranı yüzde 25 civarındaydı. Karayipler’de de program birebir biçimde işliyor. 

Montenegro’nun vatandaşlık programında da 250 bin Euro’luk mülk satın alınması gerekiyor. Fakat devlet, belirlediği bir bölgeye yatırım yapılmasını mecburî tutuyor. Yani istihdam yaratan, kalkınmayı destekleyen bir proje işletiyor. Devlet onaylı bir mülk olmak zorunda. Ayrıyeten 200 bin Euro da bağış alınıyor. 

Bizde 400 binlik bir mülk satın alınıyor, bağış kaidesi yok. Türkiye’de bir bağış opsiyonunun gelmesi lazım. Kahramanmaraş zelzelelerinin akabinde bilhassa Müslüman ülkelerden bağış talebi çok geldi. Program bağış temelli olsa, daha yararlı bir hale gelecek. Bir nevi; vatandaş olmanın karşılığında, gelecekte kullanacakları ülke kaynaklarının bedelini önden ödemiş olacaklar. Önden bir vergi ödemesi olarak da düşünülebilir.”