CHP, “bütçe amaçlarını aşan trafik cezalarını” Meclis’e taşıdı: “Caydırıcılık ve gelir elde etme maksadı ortasındaki istikrarın bozulduğu” eleştirisi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

CHP Genel Lider Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, bütçe amaçlarını aşan trafik cezalarını Meclis gündemine taşıdı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Tanrıkulu, cezaların kamu güvenliğinden çok bir gelir artırma hedefine dönüştüğü tarafındaki toplumsal telaşlara dikkat çekti. Tanrıkulu, “Trafik güvenliğinin sağlanması kamu otoritesinin asli vazifelerinden biri olmakla birlikte, trafik kontrollerinin kamusal güvenlik maksadı yerine bütçe gelirlerini artırmaya dönük bir uygulamaya dönüştüğü tarafında toplumun geniş bölümlerinde önemli tasalar oluşmuştur. Cezaların caydırıcılık maksadıyla gelir elde etme maksadı ortasındaki istikrarın bozulduğu istikametinde tenkitler bulunmaktadır” dedi.

CHP İnsan Haklarından Sorumlu Genel Lider Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, son periyotta büyük artış gösteren trafik cezaları ve bütçe gelir gayeleriyle ilgili olarak İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na soru önergesi verdi.

“Caydırıcılık ve gelir elde etme gayesi ortasındaki istikrarın bozulduğu” eleştirisi

Cezaların caydırıcılık gayesi ile gelir elde etme gayesi ortasındaki istikrarın bozulduğuna yönelik tenkitleri hatırlatan Tanrıkulu, önergesinin münasebetinde şunları söz etti:

“2026 yılı Merkezi İdare Bütçe Gayeleri kapsamında trafik cezalarından yaklaşık 73,3 milyar TL gelir elde edilmesinin öngörüldüğü kamuoyuna yansımıştır. Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü ve ilgili kamu kurumlarının bilgileriyle basına yansıyan bilgiler doğrultusunda, 2026 yılının birinci dört ayında kesilen trafik ceza meblağlarının 78 milyar TL’yi aştığı tabir edilmektedir. Birebir periyotta yaklaşık 26,8 milyar TL meblağında trafik cezası tahsil edildiği, bunun da yıl sonu tahsilat gayesinin yaklaşık yüzde 37’sine karşılık geldiği anlaşılmaktadır. Trafik güvenliğinin sağlanması kamu otoritesinin asli vazifelerinden biri olmakla birlikte, trafik kontrollerinin kamusal güvenlik hedefi yerine bütçe gelirlerini artırmaya dönük bir uygulamaya dönüştüğü istikametinde toplumun geniş kısımlarında önemli dertler oluşmuştur. Bilhassa ekonomik krizin derinleştiği, vatandaşların temel ömür maliyetleri altında ezildiği bir periyotta, trafik cezalarındaki artışın ölçülülük, hakkaniyet ve kamu faydası unsurları bakımından kıymetlendirilmesi gerekmektedir. Öte yandan elektronik denetleme sistemleri, radar uygulamaları, fahri trafik müfettişleri tarafından düzenlenen cezalar, sürat sonlarına ait teknik standartlar ve idari para cezalarına yapılan yüksek oranlı artışlar konusunda da kamuoyunda ağır tartışmalar yaşanmaktadır. Cezaların caydırıcılık maksadıyla gelir elde etme hedefi ortasındaki istikrarın bozulduğu istikametinde tenkitler bulunmaktadır.”

“Bakanlığınızca yapılmış bilimsel yahut istatistiksel bir tahlil var mıdır?”

CHP’li Tanrıkulu, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi’nin yanıtlaması için şu soruları yöneltti:

“-2026 yılı bütçesinde trafik idari para cezalarından elde edilmesi öngörülen toplam gelir ne kadardır?

-2026 yılının birinci dört ayında Türkiye genelinde toplam kaç adet trafik cezası kesilmiştir? 2026 yılının birinci dört ayında kesilen trafik cezalarının toplam nakdî meblağı ne kadardır? Tıpkı devirde tahsil edilen trafik cezası meblağı ne kadardır?

-2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarının birinci dört ayı prestijiyle kesilen trafik cezası sayıları ve fiyatları farklı başka nedir? Son altı yılda trafik cezalarındaki artış oranıyla trafik kazaları, vefatlar ve yaralanmalar ortasındaki bağlantıya dair Bakanlığınızca yapılmış bilimsel yahut istatistiksel bir tahlil var mıdır?

-Trafik cezalarının artırılmasının trafik güvenliğine direkt olumlu katkı sağladığına ait Bakanlığınızın elinde hangi bilimsel datalar bulunmaktadır? 2026 yılının birinci dört ayında en fazla uygulanan trafik cezası cinsleri nelerdir? Bu cezalardan her biri için kesilen ceza sayısı ve toplam fiyat nedir?

-Radar kontrolleri kapsamında 2026 yılının birinci dört ayında kaç adet ceza uygulanmıştır? Radar uygulamalarında kullanılan aygıtların kalibrasyon ve teknik yeterlilik kontrolleri hangi sıklıkla yapılmaktadır?”

“Temel öncelik kamu güvenliği mi yoksa bütçe gelir maksatlarının gerçekleştirilmesi mi?”

“Elektronik Denetleme Sistemleri (EDS) üzerinden 2026 yılının birinci dört ayında kesilen ceza sayısı ve toplam fiyatı ne kadardır?

-Fahri trafik müfettişleri tarafından 2026 yılının birinci dört ayında düzenlenen ceza sayısı kaçtır? Fahri trafik müfettişleri hakkında birebir devirde kaç adet itiraz, şikâyet yahut soruşturma başvurusu yapılmıştır? 2026 yılı içerisinde trafik cezalarına karşı yapılan toplam itiraz sayısı kaçtır?

-Trafik cezalarına yapılan itirazların kaçında mahkemeler vatandaş lehine karar vermiştir? Mahkemeler tarafından iptal edilen trafik cezası oranının yüksek olduğu vilayetler hangileridir?

-Trafik cezalarının bütçe gelir kalemi olarak öngörülmesi, kontrollerin mali maksatlara nazaran şekillendirildiği tarafındaki tenkitleri güçlendirmekte midir?

-Bakanlığınızın trafik kontrollerinde temel önceliği kamu güvenliği midir, yoksa bütçe gelir amaçlarının gerçekleştirilmesi midir? Trafik cezalarından elde edilen gelirlerin hangi kamu hizmetlerinde kullanıldığına ait kamuoyuna açık ve şeffaf bir raporlama yapılmakta mıdır?

-Trafik cezalarından elde edilen gelirlerin ne kadarı trafik güvenliği yatırımlarına, yol güvenliği çalışmalarına ve eğitim faaliyetlerine aktarılmaktadır? Son beş yılda trafik güvenliği eğitimleri için ayrılan bütçe ne kadardır?”

“Gelir seviyesine nazaran kademeli bir sistem” önerisi

Tanrıkulu, trafik cezalarının artışı üzerinden Çiftçi’ye şu tekliflerde bulundu:

“Trafik cezalarının bilhassa dar gelirli yurttaşlar üzerindeki ekonomik tesirlerine ait Bakanlığınızca yapılmış bir toplumsal tesir tahlili bulunmakta mıdır? Trafik cezalarında gelir seviyesine nazaran kademeli bir sistem uygulanmasına yönelik Bakanlığınızın rastgele bir çalışması bulunmakta mıdır? Trafik cezalarının caydırıcılık gayesi dışında, dolaylı bir vergi yahut bütçe finansman aracına dönüştüğü tarafındaki tenkitlere ait Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir? Sürat hudutlarının belirlenmesinde kullanılan teknik kriterler nelerdir? Son üç yılda sürat hudutlarında değişiklik yapılan yol ve güzergâh sayısı kaçtır? Şoförlerin trafik levhaları, sürat hudutları ve radar noktaları konusunda gereğince bilgilendirilmediğine ait şikâyetler Bakanlığınız tarafından incelenmekte midir? 2026 yılı prestijiyle Türkiye genelinde etkin radar noktası sayısı kaçtır? Trafik güvenliğini artırmak hedefiyle ceza odaklı siyasetler yerine eğitim, altyapı güzelleştirmesi ve toplumsal bilinçlendirme çalışmalarına tartı verilmesine yönelik yeni bir hareket planı hazırlanmakta mıdır?”

“Hak kayıpları için hukuksal düzenleme yapılacak mı?”

Tanrıkulu, Avrupa ülkelerindeki trafik cezaları sistemi ile Türkiye’deki trafik cezalarının karşılaştırılması üzerine ve muhtemel tarfik cezları sebebiyle oluşan hak kayıplarını düzenlemek için idari yahut tüzel düzenleme yapılması ismine Bakan Çiftçi’ye şu soruları sordu:

“Avrupa ülkeleri ile karşılaştırıldığında Türkiye’de trafik cezalarının taban fiyat ve ortalama gelir içindeki hissesine ait Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır?

-Ekonomik kriz şartlarında artan trafik cezalarının yurttaşların temel ömür masraflarını olumsuz etkilediği istikametindeki değerlendirmeler dikkate alınmakta mıdır?

-Trafik cezalarına ait bilgilerin vilayet bazında, ceza tipine nazaran ve aylık olarak kamuoyuna açık biçimde yayımlanması planlanmakta mıdır?

-Trafik cezalarının tahsilat performansının kamu kurumlarının muvaffakiyet kriterleri ortasında yer aldığı savları yanlışsız mudur? Trafik kontrollerinde vatandaşların hak kayıplarını önlemek maksadıyla yeni bir idari yahut türel düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?” (ANKA)