Ertuğrul Özkök: Anadolu arabeskinin evlâd-ı fâtihân türkücüsü sebep Makedonya’ya gömülmek istedi?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Cansever’in ismini tahminen pek azınız hatırlayacaktır.

Makedonya asıllı bir Türk müzikçisidir.

8 Temmuz 1967’de Kuzey Makedonya’nın Veles kasabasında doğdu.

Orada kendine verilen isim “Dzansever Dalipova’dır…”

Yani “Cansever Talipova” yahut “Talipkızı” diye çevirebilirsiniz.

Babası Selanik annesi Bulgaristan kökenli

Bazı biyografiler babasının Selanik, annesinin Bulgaristan kökenli olduğunu da belirtiyor…

Yani bir evlâd-ı fâtihân çocuğudur.

Cansever 8 Ağustos Cumartesi günü Almanya’da öldü.

Uzun müddettir lösemi tedavisi görüyordu.

Ölüm haberini okurken bir detay dikkatimi çekti.

Son dileğini şöyle açıklamış:

“Makedonya’nın Veles kazasına gömülmek…”

Yani doğduğu kasabaya…

29 yıl öncesindeki bir geceye döndüm

Bunu okuduğum an 29 yıl evvel bir geceye döndüm.

Hayatım boyunca beni en yeterli tanımlayan kelamı Fehmi Koru buldu…

“Pop Sosyolog” dedi benim için.

O bunu biraz benim sosyolog yanımı küçültmek için kullandı, ben ise o yanımı büyüten bir halde algıladım.

1997 yılı…

İbrahim Tatlıses’in İbo Şov’larının bir tekini bile kaçırmıyorum.

Bütün Türkiye’nin sanatçı profili resmi geçit yapar üzere geçiyordu o programdan.

Bana nazaran Türk televizyon tarihinin en başarılı programları arasındadır.

Sırtı eğik, başı önünde, kıyafeti taşralı bir kız

O yıl bir akşam programına Cansever isimli bir kızı davet etti…

Sırtında doğuştan geldiğini sandığım bir deformasyon…

Nereden biliyorsun derseniz, kendi sırtımdakinden biliyorum.

Bir hayat uzunluğu taşıdığım bir yük sırtımda…

Yüzüne güya deri üzere oturmuş üzüntülü, ezik bir söz var.

Bildiğim “Suyun ötesinden” gelmiş kızların hiçbirine benzemiyor.

“Mega egolu” İbo diyor ki: Bu şarkıyı bir daha söylemem

İbrahim Tatlıses onu şöyle tanıtıyor:

“Şimdi size Kara Çadır türküsünü söyleyecek. Ben bu türküyü söylemiştim lakin bu kızı dinledikten sonra bir daha söylemeyeceğim… Bu müzik lakin bu türlü söylenir…”

İbrahim Tatlıses üzere bir “Mega Ego’dan” bu türlü bir cümle işitmek…

Aynı sahnede Kubat ve İzzet Yıldızhan da var…

Hayranlıkla dinliyorlar bu nereden geldiğini bile bilmedikleri “acıların kadınını…”

İçinde “Yemen şehitleri” olan “Kara Çadır’ı” türküyü söylüyor

Cansever’i birinci kez o gece tanıdım.

Kara Çadır türküsünü birinci sefer o gece dinledim.

Suyun ötesinden gelen bir sesten, içinde “Yemen” olan bir türküyü, bir Urfa üzüntüsüyle dinlemek ağlattı beni o gece.

“Şu Yemen’de can verenler, biri Mehmet biri Memiş…”

Bu nakarat kayıp bir Osmanlı şehit coğrafyasının hüznünü öylesine tesirli anlatıyor ki bana…

Suzan Kardeş’in ‘Sendeki Kaşlar’ının birinci notasındaki neşe

Sonra bir akşam yeniden bir İbo Şov’da ondan harika bir arabesk dinledik.

“Canım Dediklerim/Dertli Dertli”

Kimdir bu kız diye merak etmiştim.

Sesi, duruşu, biçimi hiç de bizim Rumeli sesi, usulü değil.

Mesela Suzan Kardeş geliyor aklınıza, o da Kosovalı.

Ama ‘Sendeki Kaşlar’ı daha başlarken kendimi Akhisar’ın göçmen mahallelerinde bayram günleri açık pencerelerden gelen Rumeli havasında bulurum…

Artvin/Gürcü kökenli Şükriye Tutkun’un ‘Arda Boyları’nı dinleseniz ondan daha Rumelili…

Bu kız güya Anadolu’nun ortasından. Güya Urfa’da doğmuş, büyümüş…

Sanki kazara Makedonya’da doğmuş.

Bu Anadolu üzüntüsü Makedonya’da 500 yıl boyunca nasıl taşınır?

Biraz gerisine gidiyorum.

1992’den beri Makedonya’da bu müzikleri söylüyormuş.

Bildiğimiz Makedonyalı Türkler 14. Yüzyıl’ın ikinci yarısından sonra oraya götürüldüler.

700 yıldan fazladır oradalar.

Nasıl korunur genlerde böylesine güçlü bir Anadolu türkü hançeresi…

Meğer 1992’den beri albümler çıkarıyormuş Makedonya’da…

Hep bu türlü üzüntülü, yanık, içinde Yemen’ler geçen türküleri söylüyormuş…

Dün Kara Çadır’ı tekrar dinlerken bir an Yemen’e gittim

Kara Çadır’ı dün tekrar dinlerken Yemen’e gittiğimde orada bir Türk şehitliğinde gördüğüm mezar taşları geldi gözümün önüne…

Her birinin mezar taşında nerede doğduğu yazıyordu.

Doğdukları yerler harita üzerine parmağınızı koyup bir harita çizerseniz, işte o bizim Cebelitarık Boğazı’ndan Kızıldeniz’in ucuna kadar giden Osmanlı coğrafyamızın şehitler haritasıdır.

Cansever’in son dileğini okurken aklıma şu soru geldi…

Cansever’in son dileğini okurken kendi kendime şunu sordum:

“Bir evlâd-ı fâtihân sebep müziğinin kaynaklarını aldığı bugünkü Türkiye’ye değil de doğduğu Makedonya’ya gömülmek ister…

Sonra hayatını biraz daha kurcaladım.

Türkiye vatandaşlığı var mı öğrenemedim

1997 ile 2007 arasında Türkiye’de müzik söylemiş.

Albümler çıkarmış.

Ama sonra burada üretimci şirketleri ile sıkıntılar yaşamış.

Ve Almanya’ya göç etmiş…

Burada kaldığı yıllarda, göçmen statüsü ile Türkiye vatandaşlığı aldı mı, çok araştırdım ancak hiçbir kaynakta bulamadım…

Turistik vize ile mi geldi, çalışma müsaadesi var mıydı onu da öğrenemedim.

Hiçbir mülakatında da sorulmamış…

Artık Makedonya Veles kasabasında bir mahalle mezarlığında yatacak.

Merak ediyorum mezar taşına ne yazılmasını istedi…

En çok dinlenen müziğinin nakaratında ne diyor

Hayatına baktığımda tahminen de doğuştan üzüntülü bir kız görüyorum.

Sırtındaki o yükü daima başı biraz öne eğik taşımaya çalışmış.

Çok güzel bilirim zordur taşımak.

Vücudunuz alışır fakat aynalar ve fotoğraflar size daima hatırlatır.

Bir de “Dik dur” diyen anneler, babalar, arkadaşlar…

Spotify’da en çok dinlenilen şarkısı “Kim bu inat” tahminen içindeki ezayı en hoş anlatan müzik.

“Düzenim bozuldu

Uykularım kırık

Kalbim paramparça

Darmadağın artık

Kime bu kadar inat, kime bu kadar öfke…

Şimdi yabancı mı olduk…”

Burada bulamayıp da Makedonya’da bir mahalle mezarlığında bulduğu huzur nedir?

17 milyon defa dinlenmiş bu şarkı…

Sözleri güya yalnızca onun değil, kolektif bir düşünceyi anlatıyor hepimize…

Ve ister istemez soruyorsunuz.

Burada bulamadığı, Makedonya’da bulmayı umut ettiği o ebedi huzur nedir…

Doğduğumda babamın üç sefer kulağıma fısıldadığı cümle

Rahmetli annem daima anlatırdı.

Ben doğduğumda babam kulağıma üç kez şu cümleyi fısıldamış:

“Oğlum burası bizim son vatanımız. Gidecek öteki vatanımız yok…”

Milyonlarca evlâd-ı fâtihân’ın ruhunda yatan cümledir bu.

Babam da annem de Bulgaristan’ın Kırcalı’sının Mastanlı köyünde doğdular.

Burada oraların ismi Kırcali ve Mestanlı oldu.

Bugün ikisi de İzmir’de Bornova’nın girişinde bir mezarlıkta yan yana yatıyor.

Biraz ilerde babaannemin mezarı var.

Annemin annesi ve babası Akhisar’ın bir mahalle mezarlığında uyuyor.

Hepsi Kırcalı’da doğdu burada yatıyor.

Ama insanın doğduğu yer her vakit onun çağıran taze bir mezar üzere beyninin bir köşesinde onu bekliyor.

Orası, plasentada memnun taklalar attığımız o ana karnımız gibi…

Balkan Türkleri 500 yıl boyunca ana vatana bağlı kaldılar

Türkler Balkanlar’da 500 yıla yakın kaldılar.

O 500 yıl boyunca ana vatanlarına daima bağlı kaldılar.

Geldikleri coğrafyanın acılarını hiç unutmadılar. O coğrafyaya neşeyi taşımayı da ihmal etmediler.

Zabitleri, Balkan topraklarını kaybetmenin utancını, bir vakitler bellerinde gururla taşıdıkları kılıçlarını pantolonlarının içine saklayarak yaşadılar.

Sonra, bir avuç kalmış Anadolu toprağından tekrar bir vatan inşa etmek için, Atatürk’ün komutasında cepheden cepheye koştular…

Bugün Yemen’de, Bakü’de, Şam’da, Amman’da, ta Fizan’da Türk şehitliklerinde, Ankaralı, Yozgatlı, Samsunlu, İzmirli, Urfalı, Diyarbakırlı şehitlerin yanında Gümülcineli, Ohrili, Saraybosnalı, Kırcalılı, Filibeli, Rodoslu, Giritli, Moralı şehitlerin isimlerini de görürsünüz.

Gazi meclise seslenmek istiyorum: içiniz rahatça ‘evet’ deyin bu kanuna

O yüzden Gazi Meclis’e ve sayın milletvekillerine seslenmek istiyorum:

“Türkiye tarihi bir devrin eşiğinde… Can kulağı ile dinleyin” derim Cansever’in müziğindeki o nakaratı;

“Kime bu inat, kime bu öfke…” derim.

Belki herkesin herkese karşı öfkesini dindirmenin sihirli cümlesi bu kadar kolay bir sorun yanıtıdır.

Yani iç rahatlığı ile “Evet” deyin bu kanuna…

( ALINTI )