Kıbrıs sorunu: BM mesken sahipliğindeki görüşme tahlil adımı yeri olabilir mi?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ayşe Sayın / BBC Türkçe

Kuzey Kıbrıs lideri Ersin Tatar ile Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis‘in Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in mesken sahipliğinde New York’ta gayri resmi akşam yemeği buluşması, Kıbrıs meselesinin tahliline kapı aralayıp alamayacağı manasında değerli görülüyordu.

Görüşme sonrası yapılan açıklamalara nazaran gayri resmi temasların sürdürülmesi ve yeni hudut kapılarının açılması gündemde. Kıbrıs Türk kesiti ise tahlile ait bir ilerleme beklemiyor.

New York dönüşü görüştüğümüz Kuzey Kıbrıs lideri Ersin Tatar, çözüm ve müzakere konusundaki şartlarının değişmediğini belirtirken, yemekteki havayı şu sözlerle özetledi:

“Kıbrıs 61 yıllık sıkıntıdır, 56 yıldır da görüşmeler de devam eder. Bu yemekten tahlil çıkmayacağı muhakkaktı. BM Genel Sekreteri, ‘Yemek menümüz pek hoş değildir, lakin görünümü güzel’ dedi. Ben ‘Esas görünüm bizde, Türkevi’ne giderim görüntü için’ dedim. Yemekte zati meymenet yoktu. O ‘Kıbrıs Cumhuriyeti’ dedi. Ben ‘iki devletli çözüm’ dedim.”

BM Genel Sekreteri Guterres’in konut sahipliğindeki gayri resmi buluşmada, ,“Kıbrıs sıkıntısının tahlili konusunda yeni bir adım atılabilir mi?” sorusuna cevap arandı. Lakin Kuzey Kıbrıs idaresine nazaran resmi müzakere yapılması için yer oluşmadı.

New York dönüşü, BBC Türkçe’nin de ortalarında bulunduğu bir küme gazetecinin sorularını yanıtlayan Ersin Tatar, Guterres’in de resmi müzakere yeri olmadığını teyit ettiğine dikkat çekti. Gayri resmi görüşmede konuşulduğunu anlatan Tatar, iki kesim halklarının yakınlaşması ve hayatlarının kolaylaştırılması için uğraş harcanması teklifinde bulunduğunu, bu kapsamda da yeni hudut kapılarının açılmasının gündeme geldiğini bildirdi.

“Hiç kimse kısa müddette tahlil beklememeli”

Guterres’in talep ettiği “güven arttırıcı önlemler” konusunda Kıbrıs’ta Türkler olarak artık meselelerine tahlil üretilmesini beklediklerini belirten Tatar, Türk kısmına yönelik izolasyonu eleştirdi ve kimsenin kısa müddette bir tahlil beklememesi gerektiğini vurguladı:

“Halkımız 1964’ten beri halkımız dışlanmışlık, izolasyon altındadır. 1974’ten beri kabul etseler de öncesinde yaşadıklarımız vardır. Bizim futbol kadromuz 61 yıldır memleketler arası arenada oynayamıyor.

“BM Genel Sekreteri zati yorgun Gazze’yle mi Ukrayna’yla mı uğraşacak, yoksa Kıbrıs’la mı ilgilenecek” diyerek, “Hiç kimse Kıbrıs’ta kısa müddette tahlil olmasını beklememeli.”

Kıbrıs konusunda 4+1 buluşması yerine Hristodulidis’in Avrupa Birliği’ni (AB) masaya oturtmak istediğini söyleyen Tatar, “AB’nin bizi görmemesi, kendi ayıpları. Siz Kıbrıs’ta iki eşit tarafı anlaştırmaya çalışıyorsunuz. O vakit bizi görmeleri gerekir. Ancak adamların niyeti bizi Güney Kıbrıs’ın alt tarafı yapmak. Rum tarafı, ‘Egemen tek kimlik Kıbrıslı olmaktır’ diyorlar. Münasebetiyle 1960’ın da gerisine gitmemizi istiyorlar” tabirlerini kullandı.

Görüşmenin detaylarına ait de bilgi veren Tatar’ın anlatımına nazaran Guterres , masada 2017’de iki yıllık resmi müzakere akabinde Crans-Montana’da sonuç alamamaktan ötürü hayal kırıklığını lisana getirdi.

Tatar o periyot karşı tarafta Nikos Anastasiadis’in müzakereyi yürütmesine rağmen aslında Hristodulidis’in uzlaşmaya varılmasını engellediğini anlattı.

Bu görüşünü yemekte de anlattığını aktaran Tatar, “BM Genel Sekreteri, Anastasiadis’ın masayı yıktığını söyledi. Lakin ben ‘Esas hatalısı burada’ dedim. Bir bakıma da ‘Crans-Montana’yı çökertti’ diye seçildi. Kimse kısa müddette tahlil olmasını beklemesin” görüşünü lisana getirdi.

“Azınlık durumuna düşemeyiz”

Tatar resmi müzakerenin şu basamakta mümkün olmadığını, lakin gayri resmi görüşmelerin devam edilmesinin öngörüldüğünü, bunun 4 artı 1 yani BM mesken sahipliğinde Türk ile Rum tarafları yanı sıra garantörler Türkiye ile Yunanistan’ın iştirakiyle olmasını konuştuklarını söz etti.

Tatar, Rum tarafının ise masaya kesinlikle İngiltere’yi getirme uğraşı içinde olduğuna dikkat çekti:

“Biz gidip de Kıbrıs Cumhuriyeti içinde azınlık durumuna düşmeyiz. Bu saatten sonra teslimiyet anlayışı içinde bu işi sonuca götüremeyiz. Mesela İngiliz adada hükümran ben değilim, bu nasıl olacak? Adaletiniz bu mu sizin? Egemenliğimizi kabul edin oturup anlaşalım”