Ertuğrul Özkök: Dünyanın en ünlü kırmızı halısı için çok şaşırtan bir karar

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

T24 Haber Merkezi

Haberi dün öğrendik fakat, olay geçen Mayıs ayında New York’un ünlü Metropolitan Müzesinin (MET) bir salonunda başladı.

O gün gözlerden uzak salonda farklı bir kalabalık vardı.

Masanın başında Anna Wintour oturuyordu.

Moda dünyasının en tesirli ve tanınmış siması diyebilirsiniz.

Vogue mecmuasının global editörü ve tıpkı vakitte MET Gala ismiyle her yıl biraz daha ünlenen meşhur gecenin baş aktörü…

MET Mütevelli Heyeti üyesi olduğundan beri o galanın değeri tepe yapmıştı.

Masadaki öteki enteresan kişiler

Masada oturan bir öbür kişi de MET “Kostüm Enstitüsünün” küratörü Andrew Bolton’du.

Ama toplantının asıl farklı mensupları öteki bireylerdi.

Masanın öteki tarafından New York Yahudi cemaatinin en tesirli temsilcileri oturuyordu.

Aralarında bir Rabbi vardı.

Ve karşılarında, şu günlerde kimsenin hayal edemeyeceği çok tanınmış bir sima…

John Galliano…

Dünya moda tarihinin en kıymetli ve tartışmalı dizayncısı.

2011 yılında Paris’in Maree semtindeki bir kafede yaşanan olay

Onu Yahudi cemaatinin temsilcileri ile birebir masada görmek doğal ki çok şaşırtıcıydı.

Çünkü Galliano, Dior’un başında mesleğinin tepesindeyken bir gece Paris’in Maree semtinde bir kafede başına bir iş gelmişti.

İçkiyi kaçıran Galliano kafadeki iki Yahudi bayana açıkça ırkçılık kokan laflar etmiş ve aşağılamıştı.

Bu onun parlak mesleğinin sonu oldu.

Önce Dior’dan kovuldu.

Sonra moda dünyasının öteki markalarından silindi.

Ve bu dahi dizayncı için unutulma yılları başladı.

O masada alınan kararı çok ünlü bir moda müellifi dün duyurdu

O gün o masada Oscar’dan sonra dünyanın en ünlü ikinci kırmızı halısı olan MET Gala için çok kıymetli ve şaşırtan bir karar alındı.

Bu karar dün New York Times’ın itibarlı fashion müellifi Vanessa Friedman tarafından duyuruldu.

(*) Metropolitan Museum of Art’ın Costume Institute’ü, 2027 ilkbahar standını John Galliano’ya adayacağını açıkladı.

(*) Serginin ismi “John Galliano: Horizons” olacak ve 2027 Met Gala ile birlikte açılacak.

MET’in yaşayan dizayncılar arasında onurlandırdığı üçüncü kişi

Galliano, yaşayan dizayncılar arasında bu onura erişen üçüncü isim olacak. Ondan evvel bu ayrıcalık sırf Yves Saint Laurent ve Rei Kawakubo’ya verilmişti.

Bu haber dün moda dünyasına bomba üzere düştü.

MET gözü pek bir karar almıştı bu yıl ortalığı ayağa kaldıracak bir şey yapıyordu.

Anna Wintour’un çok cesaretli ve riskli bir teşebbüsüydü.

Galliano’yu aklamıyoruz, onu dürüst biçimde anlatıyoruz

Hiç elbet bu olay, Galliano’nun dönüşüydü…

Ama birebir vakitte onun “Aklanması” manasına da geliyor muydu?

Kararı alanlar bunu çok dikkatli biçimde planlamıştı.

Küratör Andrew Bolton, standın emelinin Galliano’yu aklamak değil; inanılmaz yaratıcılığı ile ferdî yanlışlarını birebir çerçevede dürüst biçimde incelemek olduğunu söylüyor.

Sergi Galliano’nun “düşüşü” ile başlıyor

Bu sebeple stant üç ana kısımdan oluşacak:

(*) Bearings: Düşüşü, skandalı ve sonuçları.

(*) Horizons: İlham kaynakları ve yaratıcı dünyası.

(*) Atlas of Transformation: Tasarım teknikleri ve modayı dönüştüren yaklaşımı. •

Mamdani’nin New York’unda bunun manası ne olabilir

Ancak bu kararın siyasi manası dünden itibaren New York’un en tartışmalı mevzularından biri oldu.

Bütün dünyada ve ABD’de İsrail aykırısı hislerin büyüdüğü ve kuvvetlendiği bir periyottu.

Hatta antisemitik bir havanın kuvvetlendiği bile söylenebilirdi.

New York Belediye Başkanı Mamdani’nin Netanyahu’yu tutuklatma demeçleri ortamı daha da germişti.

Böyle bi konjonktürde, “Antisemitik nefret söylemi” ile tanınan bir tasarımcıyı o galaya sokmak ve standını açmak cesurca bir karardı.

Karl Lagerfeld, Giovanni Versace ve John Galliano

Futbolda Lamine Yamal’ın yaptığını modada Anna Wintour mu yapıyor

MET bu kararı ile bu yıl global galasında adeta meydan okuyordu.

Bu tıpkı vakitte bugüne kadar moda bölümünde çok yüklü yere sahip olan Yahudi sermayesinin tavrını da ortaya koyuyordu.

İsrail Amerika Birleşik Devletleri’ndeki en güçlü durumlarından birinde yeni bir periyodun kapandığını gösteriyordu.

Futbolda Barcelona otobüsünün üzerine Filistin bayrağı ile çıkan Lamine Yamal ne yaptıysa, şimdi Anna Wintour ve MET modada bunu mu yapıyordu…

Yok bence ikisi birebir şey değil.

Galliano özür dilemiş, Yahudi Cemaatinin başkanları de kendileri açısından gerçek bir şey yapmıştı.

2014 Paris Maison Margiela defilesinin kulisindeki Türk

Bu haberi okurken gerilere 2014 yılına döndüm.

O yıl yükselen marka Maison Margiela’nın fashion gösterisi herkesi şaşırtıyordu.

2011 yılındaki o şanssız olaydan sonra 3 yıl ortadan kaybolan Galliano Margiela tarafından yeniden podyuma davet edilmişti.

Oradaki birinci koleksiyonunu sergiliyordu.

Mankenler podyumda yürürken, Galliano kulisteki odasında heyecanla izliyordu.

O sırada yanındaki iki üç şahıstan biri de bir Türk’tü.

Rıfat Özbek.

Galliano onu özel olarak davet etmişti.

1980’ler Londra altın çağının 5 devrimci ismi

2014’te o haberi okuduğumda 1980’li yıllara dönmüştüm.

İngiltere’nin dizaynda Fransa ve İtalya’yı yerle bir ettiği yıllardı.

Öteki tarafta 4 yeni dizayncı 20’nci Yüzyıl sonu modasının taşlarını yıkıyor ve o sokağın kanunlarını tekrar yazıyordu.

Londra’nın 1980’ler moda patlamasını anlatan V&A Müzesi stantlarında ve moda tarihi yayınlarında Vivienne Westwood, Katharine Hamnett, John Galliano ve Rıfat Özbek tıpkı jenerasyonun temsilcileri arasında gösteriliyordu.

Onların takipçisi olarak da Alexander McQueen gelmişti.

Vivienne Westwood, Bruce Oldfield, Gianni Versace, John Galliano ve Rıfat Özbek

Central Saint Martin’in iki ünlü tasarımcısı

Rıfat Özbek ile John Galliano arasında bilinen bir iş paydaşlığı ya da ortak moda markası bulunmuyor. Ancak ikisi de 1980’ler ve 1990’larda Londra’dan çıkan, memleketler arası moda dünyasını şekillendiren en kıymetli dizayncılar arasında yer aldı ve birebir etraflarda çalıştılar. Birebir neslin yıldız tasarımcılarıydılar.

İkisi de Londra moda sahnesinde yükseldi; Galliano Central Saint Martins mezunuydu, Rıfat Özbek de tıpkı okulda moda eğitimi almıştı. Aralarında arkadaşlık dışında karşılıklı mesleksel hürmet vardı.

Londra’da “etnik şık” çağını açan Türk

Rıfat Özbek, 1953’te İstanbul’da doğdu. Saint Martin’s School of Art’ta eğitim gördükten sonra kendi markasını kurdu.

Tasarımlarında: Osmanlı ve Anadolu motiflerini, Orta Asya, Afrika ve Hint kültürlerini, parlak renkleri, işlemeleri ve boncukları Batı modasıyla birleştirdi.

Bugün “etnik şıklık (ethnic chic)” diye anılan akımın öncülerinden biriydi Özbek.

Ay yıldızı dizaynını beğenilen çizgisine çevirmeyi başarmıştı.

Podyumun burlesk opera tasarımcısı

Galliano ise kıyafet tasarlamaktan çok, podyumda adeta tiyatro sahneliyordu. Tarihten, Fransız Devrimi’nden, operadan ve sinemadan ilham alıyordu.

1984’te mezuniyet koleksiyonu Les Incroyables, Londra moda dünyasında büyük yankı uyandırmıştı.

İkisini David Bowie ile birleştiren şey: Londra’nın kulüp kültürü

İkisini buluşturan şey, Londra’nın kulüp kültürüydü. 1980’lerin Londra’sında Blitz, Taboo ve Heaven üzere kulüpler yalnızca cümbüş yeri değil, yeni modanın laboratuvarlarıydı.

David Bowie, Boy George, Spandau Ballet, Sade, Billy Idol üzere sanatkarlar bu kulüplerin müdavimleri arasındaydı.

Tasarımcılar, müzisyenler ve performans sanatkarları burada buluşuyor, sonraki gün bu fikirler podyuma taşınıyordu.

Punk’ı podyumla buluşturan kadın

Bu “Altın Çağ dörtlüsünün her birinin kendine ilişkin yolu da vardı.

Vivienne Westwood, bu jenerasyonun en büyük ilham kaynaklarından biriydi. Punk estetiğini modaya taşıdı.

Rıfat Özbek, çok kültürlülük ve süsleme fikrini öne çıkardı.

John Galliano, modayı dramatik bir kıssa anlatımına dönüştürdü. Alexander McQueen ise bu üç ismin açtığı yolu daha karanlık, daha provokatif ve teknik açıdan daha ileri bir noktaya taşıdı.

Moda tarihçileri hâlâ bu dört ismi, İngiliz modasının altın çağının en kıymetli figürleri arasında birlikte anıyor..

MET Gala 21’inci yüzyılın popülist alacakaranlığına reaksiyon mi?

21’inci Yüzyıl maalesef insanlık tarihine karanlık bir birinci çeyrekle girdi.

O sebeple her yerde 1980’lere, 90’lara hasretin rüzgarları esiyor.

Bu yıl MET Gala güya bize o rüzgarı yine getirecek üzere.

Ben modada bu dörtlünün en büyük hayranlarından biriyim.

O sebeple merak ediyorum.

2014’te Maison Margiela defilesinde, kuliste Galliano ile birlikte oturan Rıfat Özbek MET Gala’da da yanında olacak mı…

Vivienne Westwood ve Alexandre McQueen artık yok.

“Keşke” diyorum, Londra Altın çağının geriye kalan 2 üyesi o gece orada birlikte yan yana olsalar.

1980’lerin günahsız yıllarına hatırlamak için hoş bir fırsat olurdu.

Umarım birileri benim bu hayalimi Anna Wintour’a iletir.

(Editör: Can Öztürk)