Aileler, kırmızı bültenle aranan Hizbullah önderlerine özgürlük yolu açılmasına reaksiyonlu: Aranırken Batman’dalarmış, nasıl alt huduttan ceza alırlar?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

T24 Haber Merkezi

Abbas Vural

Yakınları Hizbullah tarafından öldürülen aileler ve davanın avukatları, yüzlerce cinayete imza atan örgütün zirve yöneticileri Edip Gümüş ile askeri kanat sorumlusu Cemal Tutar hakkındaki ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezalarının, altı yıl üç ay mahpusa dönüştürülmesine reaksiyon gösterdi.

Adalete olan inancını yitirdiğini söyleyen Namık Tarancı’nın eşi Derman Tarancı, duygu ve niyetlerini söz etmenin çok güç olduğunu söylerken Sincar ailesinin avukatı Mehdi Özdemir de cinayetleri sabit görmeyen Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nin, daha evvel verilen ağırlaştırılmış müebbet cezalarını bozarak adeta katilleri ödüllendirdiğini belirtti.

T24’e konuşan isimler, yine yargılama sürecinde ‘iyi hâl indirimi’ uygulanan sanıkların 2011’den bu yana kırmızı bültenle arandığına ve 15 yıldır firari olan bu sanıkların, cezanın bozulmasının akabinde Batman’ın Kozluk ilçesinden çıktığına dikkat çekti.

Derman Tarancı: Eşimin 15 yıldır firari olan katilleri Batman’dan çıktı, ne düşünebilirim?

T24’e konuşan Derman Tarancı, verilen karara dair fikirlerini şu sözlerle ifade etti:

“Hizbullah’ın o dönemki faliyetlerine baktığımızda bölgede tek kurşun ile, batı illerinde ise domuz bağıyla birçok aydın, muharrir ve gazetecileri katlettiğini hatırlarım. JİTEM’in faaliyetleri de sürat kesmiyordu. Yani tam manasıyla bir kaos ortamı vardı. Lisana kolay 183 kişinin katilleri bunlar, hataları sabitti. Buna karşın bir türlü ceza verilmedi. Uzun tutukluluk süreci mazeret edilerek bir gecede salıverildiler. Dahası da var. Kırmızı bültenle aranan bu isimler 15 yıldır Batman’da geziyorlarmış! Ben sizlere soruyorum, bu adalet sistemi için ne düşünebilirim ki?”

Eşinin öldürüldüğü 1992’den bu yana ümitsiz olduğunu belirten Derman Tarancı, davadan bir şey çıkmayacağını bildiğini söylerken; “verilen karar ile yalnızca yanılmadığını gördüm” dedi.

Tarancı, “sanıkların birileri tarafından korunduğunu” savundu:

“Bugün birçok aydın, siyasetçi, gazeteci ve sendikacı tutukluyken; yüzlerce yurttaş anti-demokratik uygulamalara karşı çıktığı için gözaltına alınırken eşimin de aralarında olduğu 183 kişinin katilleri özgür. Demek ki hukuk bir kısma düzgün işliyor. Yani onlar birileri tarafından korunuyor. Bu da hukukun tarafsız ve bağımsız olmadığını aklımıza getiriyor.”

“Ayrıcalık değil, yalnızca hukukun işletilmesini istedim”

Katillerin cezalarını çekmesini talep eden Tarancı, şunları da ekledi:

“Ben ayrıcalık istemedim. Yalnızca hukukun işletilmesini, çektiğim acının dinmesini istedim. Bütün kanıtlar ortada. Savcı ve hâkim kabahat kanıtlarını bulmuş. Katillerin kendi beyanları var. Cemal Tutar savcılık tabirinde “emri ben verdim” demiş. Edip Gümüş ile eşimi öldürdüklerini kabul etmişler. Tüm bunlar sabitken sebep ödül üzere tekrar yargılanıp örgüt üyeliğinden 6 yıl üç ay ceza alıyorlar? Bir yetkilinin bunu açıklamasını istiyorum. Onun için bu hukuktan da bir beklentim yok.”

Av. Mehdi Özdemir: Geçmişle yüzleşmek yerine, geçmişin karanlık aktörlerini aklayan bir süreçle karşı karşıyayız

Dava avukatlarından Mehdi Özdemir de T24’e konuştu.

Yeniden yargılama kararının herkes için sürpriz bir karar olduğunu belirten Özdemir, verilen son karardan da bir mühlet boyunca haberdar olamadıklarını söyledi.

Bu durumun Hizbullah belgelerine ait yine yargılama süreçlerinin mahkemeler tarafından kesimli bir yargılamaya dönüştürülmesinden kaynaklandığını söz eden Özdemir, Edip Gümüş ve Cemal Tutar hakkında verilen kararlar ile 1990’lı yıllarda Hizbullah eliyle meydana gelen mevt, azap ve hukuk dışı alıkoyma üzere uygulamalarda sorumluluğu bulunanların cezasız bırakılmak istendiğini savundu.

Avukat Özdemir, resmi kayıtlara ve kendi itiraflarına nazaran örgütün bir ve iki numarası olarak bilinen bu isimlere cinayetlerden beraat verilip sırf örgüt üyeliğinden 6 yıl 3 aylık bir ceza verildiğini söyledi. Bu cezayı adeta bir ödül olarak kıymetlendiren Özdemir, verilen ceza için “adaletin değil cezasızlığın temel alındığını göstermektedir.” dedi.

2021 yılından beri Mehmet Sincar’ın ailesinin avukatlığını yapan Özdemir, 5 yıllık süreçte yaşadıklarında şunların öne çıktığını söyledi:

“Hizbullah açısından yine yargılama kararları verilirken, arşivde bulunan dava belgelerinin incelenmesine dahi gereksinim duyulmaksızın matbu ve gerekçesiz bir biçimde infazlar durdurularak tahliye kararları verildi. Yaklaşık 8 yıllık süreçte, kesimli bir yargılama sistemi ile pek çok dava birleştirme ve sonrasında tefrik(ayırma) formunda, farklı mahkeme yahut temellere da yine yargılamalara mevzu edildi. Bu sırada, rastgele bir davada, tekrar yargılama kararının bildirimi, duruşma davetiyesinin tebliği yahut beyanların alınması formunda mağdur ve katılan tarafların yargılamaya aktif iştiraki için bir süreç işletilmedi. Yakın periyot itibariyle, Hizbullah mahkumlarının isimli denetim kararlarının tamamı kaldırılırken, yönetici pozisyonunda olan bu iki kişi açısından ise ödül üzere bir ceza ile yargı eliyle aklama kararı verildi.”

“Sorumluluk devletin kendi çatısı altında zati teşhis edilmişti”

Yeniden yargılama kararlarındaki hukuksuzlukların, yargılama sürecinde ve kesin olarak alınan kararda da görüldüğünü savunan Özdemir, TBMM Faili Meçhul Cinayetleri Araştırma Komisyonunun da Susurluk Raporu’nda, bu cinayetlerin görmezden gelindiğini, tolere edildiğini ve bir derin yapı-örgüt bağıyla korunduğunu açıkça tespit ettiğini hatırlattı.

Avukat Özdemir, duygu ve kanılarını “Devletin kendi kurullarının yıllar evvel belgelediği bir cezasızlığın, bugün mahkeme eliyle mutlaklaşmış bir karar rastgele bir münasebete gereksinim duyulmaksızın ortadan kaldırılıp “yeniden yargılama” ismi altında nihayete erdirildiğine şahit oluyorum.” diyerek vurguladı.

Onlarca yurttaşın ömrünü yitirdiği ve azap görerek alıkonulduğunun tespitli olduğu bir evrakta öldürmeyi “sabit görülmedi”ye çevirip ağırlaştırılmış müebbeti altı yıl üç aya indirmenin ve buna “yeniden yargılama” demenin, hukukun yasakladığı aklamanın göstergesi olduğunu söyleyen Özdemir, Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesinin kararına karşı temyiz müracaatında bulunduklarını da açıkladı.

Hukuki süreci takip etmeye devam edeceklerini belirten Özdemir, geçmişle yüzleşmek yerine, geçmişin karanlık aktörlerinin aklanmasına yönelik bir süreçle karşı karşıya olduklarını ve bu bağlamda, 1990’ların ağır insan hakları ihlalleriyle yüzleşilmesi ve gerçek adaletin sağlanması ismine; bu aklama sürecine son verilmesini talep etmeye devam edeceklerini vurguladı.

Ne olmuştu?

1990’lı yıllardaki aksiyonlarının sonucunda “Anayasal nizamı ortadan kaldırmaya yönelik vahim nitelikli hareketlerde bulunarak İran modeli bir İslam devleti kurmak” hatasından 2007 yılında farklı ayrı ağırlaştırılmış müebbet mahpusla cezalandırılan Hizbullah mensupları, 2011’de ‘uzun tutukluluk’ düzenlemesinin yürürlüğe girmesiyle yine yargılanmaya başlandı.

Uzun gözaltı müddetinde azap gördükleri, bu azaplara dayanamadıkları için cinayetleri üstlenmek zorunda kaldıkları ve davaların makul mühlet içinde sonuçlanmaması gerekçesiyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini savunan 19 Hizbullahçı, 2011’de tahliye oldu.

Yargıtay 9. Ceza Dairesi’nin Hizbullah belgesini uzun müddet kesin karara bağlamaması sebebiyle özgür bırakılan sanıklar tahliyelerinden kısa bir mühlet sonra firari durumuna düştüler. Aralarında Edip Gümüş ve Cemal Tutar’ın da yer aldığı birçok kişi hakkında kırmızı bülten ile arama kararı çıkartıldı.

AYM’nin 2018’de verdiği “yargılama heyetlerinde askeri hâkim bulunmasının yine yargılama sebebi olması” kararıyla da Hizbullah mahkumları için yine yargılanma süreçleri devam etti.

Bu kapsamda 31 Mart 2019 yerel seçimleri öncesinde 500’den fazla Hizbullah mahkumu özgür bırakıldı.

Geçtiğimiz Mayıs ayında tahliye edilen Hizbullah mahkumu Melek Sain‘in akabinde şimdi de 183 kişinin katili olarak bilenen Hizbullah merkez yöneticisi Edip Gümüş ve askeri kanat sorumlusu Cemal Tutar özgür bırakıldı.

15 yıldır firari olmalarına karşın özgür bırakılan Hizbullah yöneticilerinin fiili OHAL uygulamaları ile bilinen Batman’ın Kozluk ilçesinden çıkması da reaksiyon çekti.

(Editör: Abbas Vural)