2023 Türkiye Gençlik Araştırması: “Gençlerin beşte biri ne eğitimde ne istihdamda”

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) ve Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü’nün (HÜNEE), 67 vilayette farklı ömür şartlarına sahip 3 bine yakın hanede 15-24 yaş kümesindeki gençlerin iştirakiyle yaptığı araştırmaya nazaran, lise seviyesindeki gençlerin üçte biri ailesinin maddi durumu iyi olmadığı için okulu bıraktı. Gençlerin beşte birinin ne eğitimde ne istihdamda yer aldığı belirtilen raporda, “Gençlerin bilhassa cinsel sıhhat, üreme sıhhati ve çocuk yaşta evliliklerle ilgili alanlarda önemli bilgi eksikliği yaşadığını, sıhhat ve muhafaza alanında çeşitli risklerle karşı karşıya olduğunu gösteriyor” denildi.

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) ve Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü (HÜNEE) iş birliğinde, İsveç Hükümeti’nin finansal takviyesiyle yürütülen 2023 Türkiye Gençlik Araştırması’nı (TGA-2023) tamamlandı. Araştırma sonuçları, Hacettepe Üniversitesi Beytepe yerleşkesinde gerçekleştirilen lansman etkinliğinde 2 farklı rapor halinde derlenerek kamuoyuyla paylaşıldı. Araştırma sonuçları özetle şöyle:

“Nicel araştırma bulgularına nazaran: Araştırmaya katılan hanehalkı nüfusunun yüzde 14’ü 15-24 yaş kümesindeki gençler. Her 3 meskenden birinde en az bir genç var (yüzde 33). Gençlerin neredeyse yarısının kendine ilişkin bir odası yok (yüzde 44). Gençlerin 5’te 1’i ortaokul mezunu ya da daha az eğitimli (yüzde 17). Yüzde 37’si lise öğrencisi, yüzde 23’ü lise mezunu, yüzde 23’ü üniversite öğrencisi ya da mezunu. Lise seviyesindeki gençlerin 3’te 1’i (yüzde 31) ailesinin maddi durumu yeterli olmadığı ya da çalışması gerektiği için okulu bıraktığını beyan ediyor. 2007 Türkiye Gençlik Araştırması ile karşılaştırıldığında, üniversite öğrencisi yahut mezunu gençlerin oranının erkeklerde yüzde 2’den 22’ye, bayanlarda yüzde 4’ten 24’e yükseldiği görülüyor.

“Çalışmayan gençlerin yüzde 14’ü iş arıyor”

Gençlerin yarısına yakını çalışıyor (yüzde 42), lakin bunların yalnızca yarısı sigortalı (yüzde 46). Çalışmayan gençlerin yüzde 14’ü de iş arıyor. Çalışma oranı genç erkeklerde 5’te 3 iken (yüzde 61), genç bayanlarda 4’te 1 (yüzde 24). Gençlerin 5’te 1’i (yüzde 20) ne eğitimde ne istihdamda ne de bunlara yönelik yetiştirme programlarına dahil. Bu oran, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin bir yansıması olarak, bayanlarda 3’te 1’e (yüzde 29) çıkarken, erkeklerde 10’da 1’e (yüzde 10) düşüyor.

“Gençlerin yüzde 92’si toplumsal medya kullanıyor”

Gençlerin yüzde 92’si toplumsal medya kullanıyor. En çok tercih edilen platform ise Instagram (yüzde 88), akabinde Tiktok (yüzde 31) ve X (yüzde 28). Gençlerin yüzde 88’i bayana yönelik şiddet, yüzde 69’u cinsel sıhhat ve üreme sıhhati, yüzde 64’ü çocuk yaşta evlilikler, yüzde 61’i gençlik ve şiddet ile ilgili bilgileri toplumsal medyadan alıyor.

“15-24 yaş ortası evlenmiş genç bayanların 4’te 1’i çocuk yaşta evlendirildi”

Gençlerin yüzde 90’ı hiç evlenmemiş, yüzde 9’u evli, yüzde 1’i ise boşanmış ya da farklı yaşıyor. 2007’deki araştırmaya nazaran evli gençlerin oranının kıymetli oranda azaldığı anlaşılıyor. 15-24 yaş ortası evlenmiş genç bayanların 4’te 1’i çocuk yaşta evlendirildi (yüzde 27). Ortalama birinci evlenme yaşı bayanlarda 19, erkeklerde 25. 2007-2023 periyodunda ortalama ülkü birinci evlilik yaşının erkekler için 23,4’ten 24,6’ya; bayanlar için 22,2’den 24,3’e yükseldiği görülüyor. Gençlerin yüzde 5’i, ‘kadın ve erkeğin kendi kararıyla evlenmek için 18 yaşını doldurması gerektiğini’, yüzde 28’i ise ‘erkeklerin birden fazla bayanla evlenmesinin cürüm olduğunu’ bilmiyor. Gençlerin yüzde 8’i ‘Kadının ergenliğe girmiş olması evliliğe hazır olduğu manasına gelir’ tabirine, yüzde 10’u ‘Kadının bir flörtü olduysa flört ettiği kişi ile evlenmeli’ sözüne, yüzde 62’si ise ‘Kadınların evlilik öncesi cinsel tecrübesi olmamalı” tabirine katıldığını belirtiyor.

Nitel araştırma bulgularına nazaran ise: Gençlerin eğitimden beklentilerinin azaldığı görülüyor. Gençler, okulların yaratıcılığı gereğince desteklemediğini, diplomaların iş bulma konusunda kâfi olmadığını düşünüyor. Gençler ortasında, eğitim hayatının yaratacağı fırsatların hudutlu olacağı inancı, bilhassa oğlan çocuklarının erkenden iş hayatına atılmalarını teşvik ediyor. Birtakım okullarda karşılaşılabilen sonlu öğretmen-öğrenci irtibatı, akran zorbalığı, şiddet ve taciz üzere durumlar da çocukların okuldan uzaklaşmasına ve okul terklerine sebep olabiliyor.

Çocuk yaşta evlilik: Kız çocuklarının eğitime devamın desteklenmediği, bayanların konut ve bakım işlerinden sorumlu görüldüğü ve fiyatlı bir işte çalışmalarına olumlu yaklaşılmayan ailelerde, kız çocukları için evliliğin tek seçenek üzere görüldüğü ortaya çıkıyor.”

“Gençler önemli bilgi eksikliği yaşıyor”

Araştırmanın sonuç ve teklifler kısmında şu değerlendirmelere yer verildi:

“Araştırma sonuçları genel olarak gençlerin ergen sıhhati konusundaki bilgilerinin 16 yıl evvel yapılan araştırmaya nazaran beklenen seviyede artmadığını, hatta birtakım yerlerde azaldığını gösteriyor. Gençlerin bilhassa cinsel sıhhat, üreme sıhhati ve çocuk yaşta evliliklerle ilgili alanlarda önemli bilgi eksikliği yaşadığını, sıhhat ve müdafaa alanında çeşitli risklerle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.

Araştırma sonuçlarında, ayrıyeten, genç bayanları ve erkekleri etkileyen birçok bahiste toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin yansımaları öne çıkıyor. Bu kapsamda; gençlerde bilgi eksikliğinin ve yanlış algıların giderilmesi için, gençlerin okullar, sıhhat çalışanı ve toplumsal medya aracılığı ile bilgiye ulaşma talebi de dikkate alınarak, bilhassa Sıhhat, Ulusal Eğitim ve Gençlik ve Spor Bakanlıkları başta olmak üzere ilgili tüm kamu kurumları ve lokal idareler, sivil toplum ve özel bölüm dahil tüm paydaşların katkısıyla eğitim ve farkındalık çalışmalarının arttırılması kritik kıymet taşıyor.” (ANKA)