Yerebatan Sarnıcı İBB’den alındı, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nde devredildi: Tebligat yahut yargı süreci olmadı; tapu kaydından öğrendik

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

T24 Haber Merkezi

Yerebatan Sarnıcı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden alınarak Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Vakıflar Genel Müdürlüğü ismine tescil ettirildi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden yapılan açıklamada, daha evvelce resmî bir tebligat yapılmadığı, rastgele bir mahkeme kararı ve yargı süreci olmadan mülkiyet değişikliğinin yapıldığı, durumun 1 Nisan 2026’da tapu kayıtları incelenmeleri sırasında öğrenildiği söz edildi. İBB, “söz konusu mülkiyet bölümüne ait tüm tüzel haklarını kullanacağını” bildirdi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) mülkiyetindeki tarihi sarnıcın tapusunun Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredildiği açıklandı. Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi tarafından toplumsal medya üzerinden yapılan duyuruda, İBB’nin onarımını tamamladığı yapının mülkiyet evresinin rastgele bir yasal temele dayanmadığı savunuldu.

İmamoğlu’ndan Yerebatan Sarnıcı reaksiyonu: Göz koydukları mülke çöküyorlar!

İBB’den yapılan açıklamada, Yerebatan Sarnıcı’nın devredilmesiyle ilgili birtakım kuralların esnetildiği tabir edilerek, “Herhangi bir dava süreci işletilmeden, idari bir yargı kararı ortaya konulmadan ve evvelden bir tüzel süreç işletilmeden direkt tapu tescili yoluyla mülkiyet değişikliği yapılmış olması dikkat çekicidi” denildi.

İBB’nin açıklaması şöyle:

“İstanbul’un en kıymetli kültür miraslarından biri olan Yerebatan Sarnıcı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür Varlıkları Dairesi Başkanlığı (İBB Miras) tarafından gerçekleştirilen kapsamlı onarım ve sarsıntı güçlendirme çalışmalarının akabinde Temmuz 2022’de tekrar ziyarete açılmıştır.

Bilimsel muhafaza prensiplerine uygun olarak gerçekleştirilen onarım kapsamında yapının strüktürel güçlendirmesi yapılmış, sarsıntı riskine karşı kapsamlı mühendislik tedbirleri alınmış ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi bütçesinden hatırı sayılır bir yatırım gerçekleştirilmiştir.

Restorasyon kapsamında yapısal güçlendirme çalışmalarının yanı sıra, yapının müze fonksiyonuna uygun biçimde ziyaretçi sirkülasyonunu düzenleyen yeni seyahat platformları (yürüyüş yolları) oluşturulmuş, özgün mimariyi vurgulayan ve mekansal algıyı güçlendiren mimari aydınlatma tasarımı gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda uygulanan aydınlatma sistemi ile yapının mekansal derinliği, kolon dizileri ve tarihi atmosferi ziyaretçi tecrübesini artıracak halde yine kurgulanmıştır.

Bu nitelikli onarım sonrasında Yerebatan Sarnıcı’na olan ilgi kıymetli ölçüde artmış; onarım öncesinde günlük yaklaşık 1000 ziyaretçi olan sayı, tekrar açılış sonrası yaklaşık 10 bin ziyaretçi düzeyine ulaşmıştır.

Yapı, açılışından bu yana geçen yaklaşık 1000 gün içinde 10 milyondan fazla ziyaretçi ağırlayarak İstanbul’un en kıymetli kültür destinasyonlarından biri haline gelmiştir.

Yerebatan Sarnıcı, açılışından kısa mühlet sonra onarım maliyetini karşılamış; sonrasında elde edilen gelirler sadece yapının işletme masraflarını karşılamakla kalmamış, tıpkı vakitte İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin kültürel miras alanında yürüttüğü başka onarım projelerine de bütçesel katkı sağlayan bir kaynak haline gelmiştir.

Bu tarafıyla yapı, kültürel miras yatırımlarının kendi kendini finanse edebilen sürdürülebilir bir model oluşturabileceğini de göstermiştir.

Mülkiyet dönemi süreci

Tüm bu gelişmelerin akabinde Yerebatan Sarnıcı’nın mülkiyetinin, 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun ilgili kararları münasebet gösterilerek, 01 Nisan 2026 tarihi itibarıyla Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesindeki vakıflar ismine tescil edildiği tapu kayıtlarında görülmüştür.

Tapu kayıtlarına nazaran dönem süreci; Ayasofya-i Kebir, Kalıçeci Hasan Ağa, Hacı Beşir Ağa, Teşrifati Mehmet Akif Bey, Dülbentçizade Mustafa Efendi, Haremeyn, Fatih Sultan Mehmet Han (Ayasofya) ve Yasal Sultan Süleyman Han (Kırkçeşme) vakıfları ismine gerçekleştirilmiştir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bu süreçle ilgili evvelden rastgele bir resmi tebligat yapılmamış, rastgele bir idari bildirimde bulunulmamış ve bilinen rastgele bir mahkeme kararı ya da devam eden bir yargı süreci olmaksızın mülkiyet değişikliği gerçekleştirilmiştir.

Bu durum, 1 Nisan 2026 tarihinde tapu kayıtlarının incelenmesi sırasında öğrenilmiştir.

Hukuki süreç

5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 30. hususu ve Vakıflar Yönetmeliği’nin 178. hususu uyarınca, bir taşınmazın vakıf kültür varlığı olarak tescil edilebilmesi için taşınmazın vakıf yoluyla meydana geldiğinin vakfiye kayıtları, tapu kayıtları, kadastro dokümanları, tarihi evraklar ve gibisi nitelikli arşiv kayıtları ile açık ve kesin biçimde ortaya konulması gerekmekteydi.

Başka bir sözle evvelki düzenlemede bir taşınmazın vakıf ismine tescil edilebilmesi için, direkt bir vakıf yapıtı olması, Vakıf tarafından yaptırıldığının belgelenmesi, Vakıf yoluyla meydana geldiğinin kesin ispatlarla ortaya konulması zarurî kuraldı.

Ancak 20 Kasım 2025 tarihinde TBMM’de kabul edilen ve 05 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yasal düzenlemeler sonrasında, vakıf kültür varlıklarının kıymetlendirilmesine ait uygulamada kapsamın genişletildiği görülmektedir.

Bu değişikliklerle birlikte uygulamada:

Taşınmazın direkt vakıf yoluyla meydana gelmiş olması kuralının fiilen esnetildiği,
Geçmişte vakıflar tarafından tamirat görmüş olması,
Vakıflar tarafından desteklenmiş olması,
Herhangi bir devirde vakıflarla ilişkilendirilebilmesi üzere münasebetlerin de tescil süreçlerinde dikkate alınabildiği bir uygulama alanı oluşmuştur.

Bu durum, direkt vakıf yapıtı olmayan birtakım taşınmazların da geçmişteki hudutlu müdahaleler yahut ilgiler münasebet gösterilerek vakıf taşınmazı olarak değerlendirilmesinin önünü açabilecek bir türel taban oluşturmuştur.

Söz konusu değişikliklerin, vakıf tescil kapsamını genişleterek kamu kurumlarının mülkiyetinde bulunan kimi kültür varlıklarının mülkiyet zamanına bahis edilmesini kolaylaştıracak halde yapıldığı tarafında önemli tüzel değerlendirmeler bulunmaktadır.

Yerebatan Sarnıcı’nda yaşanan süreç de bu durumun somut bir örneğini oluşturmakta olup, rastgele bir dava süreci işletilmeden, idari bir yargı kararı ortaya konulmadan ve evvelce bir hukuksal süreç işletilmeden direkt tapu tescili yoluyla mülkiyet değişikliği yapılmış olması dikkat caziptir.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, kelam konusu mülkiyet bölümüne ait tüm tüzel haklarını kullanacağını ve süreci yargı nezdinde takip edeceğini kamuoyuna hürmetle bildirir.”