Ertuğrul Özkök: Tan Taşçı – Cüneyt Özdemir polemiğine Sezen Aksu ve Zülfü Livaneli de girmeli

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Hafta başında Barcelona dönüşü uçakta Türkiye’de başlayan kıymetli bir tartışma dikkatimi çekti…

Konu “yapay zekâ müziği” idi…

Tartışan tarafların birinde Tan Taşçı, ötekinde ise Cüneyt Özdemir vardı.

Ancak hiç farkında olmadan bu polemiğe bir tarafından Sezen Aksu bir tarafından da ben karıştırılmıştık.

Çünkü Cüneyt Özdemir kendi görüşünün tanıklığına Sezen Aksu’yu, Tan Taşçı ise beni davet ediyordu.

Uçakta gelirken dinlediğim olağanüstü bir İtalyan şarkısı

İlginçtir, tıpkı saatlerde uçakta kulaklığımı takıp müzik dinlerken kendi playlistlerimden son vakitlerde en çok dinlediğim 3 müziğin külliyen yapay zekâ eseri olduğunu fark etmiştim.

Çünkü Spotify her hafta bana “Tekrar tekrar çaldığım” kesimlerden bir playlist sunuyordu.

Bu listeye nazaran, son günlerde en çok dinlediğim müzik “La Notte Blu di Positano” olmuş.

Alessia Fontana isimli, birinci sefer işittiğim, bir müzikçi söylüyor.

Kimdir bu Alessia Fontana diye baktım

Kimdir diye araştırdığımda karşıma çıkan yanıt şu oldu:

“Çok büyük ihtimalle yapay zekâ eseri bir şarkı…”

Yani beste hayali, kelam müellifi hayali, partisyonları yazan hayali, söyleyen hayali, çalanlar hayali…”

Ama ortaya çıkan müzik beni aldı, 1960’ların İtalya’sında San Remo Şenliği efsanesinin fırtına üzere estiği, İtalyan müziğinin altın çağına götürdü.

Tabi bir de lise yıllarımın İzmir’ine ve onun düğün salonlarına…

Dinlediğim öteki iki şarkıyı ve yapay zekâ müziği ile ilgili fikrimi daha sonra yazacağım lakin evvel şu polemiği bir özetleyeyim.

Albümün tamamı çok yeterli.

Konserde yapay zeka playback Mustafa Sandal’a hürmet mı

Konu Nikbinler kümesinin, “Mustafa Sandal’a Hürmet 1” ismiyle yayınlanan albüm ve o albümü tanıtmak için yaptığı konserle ilgili.

Bu konser sırasında yapay zekânın çok fazla kullanıldığı, hatta o teknoloji ile playback söylendiği argümanı ortaya atıldı.

Bunun üzerine Tan Taşçı X’ten bir paylaşım yaptı ve konseri şöyle eleştirdi:

“Konser ismi altında playback yapılan, orkestranın yalnızca çalıyormuş üzere göründüğü gece, yapay zekâ vokallerle sahnelenen şov, reklam bütçesi ve magazinle şişirilmiş, davetiyeli ve ünlü kalabalık…”

O genelleştirerek söylemiş lakin o geceyi kastettiği için ben ifadeyi tekilleştirdim.

Sezen Aksu çıkıp “şu şöyle” dese anlarım

Bunun üzerine Cüneyt Özdemir de Youtube yayınında bu suçlamaları eleştirdi ve şunu söyledi:

“Kişisel olarak ‘Şu şunu dedi’ demiyorum lakin mesela Sezen Aksu bu tartışmaya girse, ‘Şu şöyle olsa’ dese anlarım. Türkiye’de bu kadar büyük bir müzik kelamı müellifi, bestekar ve aranjör olarak, yani bu kadar üretken bir insan, bu tartışmaya özgüvenle girebilir. Fakat bu tartışmaya çabucak balıklama atlayanlara bakıyorum; çok şahsileştirmek istemiyorum fakat kardeşim, sen ne yaptın da ne söylüyorsun? Kimin ne yaptığını eleştiriyorsun? Bir dakika yani, artık buna alışın”

Tartışmaya Cem Adrian da girdi ve o da Nikbinler’e dayanak verdi. Bu ortada Nikbinler benim de beğendiğim bir küme.

Bunun üzerine Tan Taşçı da beni şahit gösterdi

Tan Taşçı ise bunlara verdiği yanıtta şunları söyledi:

“Cüneyt Özdemir’den çok enteresan yorumlar aldık. Bizi yorum yapmamız konusunda eleştirmiş ve bizim yerimize Sezen Aksu’nun konuşması gerektiğini söylemiş. Cüneyt Bey, bence bu durumda siz de yorum yapmayın; bu mevzuda Ertuğrul Özkök yorum yapsın, zira o daha kompetan ve eski bir haberci.“

Böylece ben de polemiğe dahil oldum.

Memnuniyetle topa girerim lakin evvel şunu söyleyeyim.

Ben Yapay Müzik uzmanı değilim. Yapay müzik üzerine çok okuyan, çok dinleyen ve düşünen biriyim.

İşte bu özelliğimle görüşümü yazayım.

Yapay zekâ algoritması ruhumuzu gerçek sanatkarlardan daha düzgün okuyor olabilir mi

Yapay zekâ müziğe karşı değilim.

Çünkü beni dinlediğim müzik ilgilendiriyor.

Ve başta yazdığım üzere son vakitlerde yapay zekâ eseri olan harika müzikler dinliyorum ve kendi kendime şunu soruyorum:

“Acaba Yapay Zeka algoritmaları ve lisanları benim ruhumu, insan bestekar ve sanatkarlardan daha mı uygun okuyor?”

“La Notte Blu di Positano” müziği bunun çok çarpıcı bir örneği.

Mesela çok dinlediğim bir yapay zekâ eseri müzik da “Let Babylon Burn” isimli proje sanatkarın “Soul to Soul” isimli şarkısı…

Bunun büyük kısmı yapay zekâ eseri.

Bir de Benny Rivers’ın “I Won’t Fall Again” isimli şahane bir blues parçası…

Bunlara bakınca Cüneyt’in şu cümlesine hak veriyorum

Bu müziklere baktığımda Cüneyt Özdemir’in şu cümlesini haklı görüyorum:

“Sanatçılar da bunlara alışmalı…”

Yapay zekâ artık müziğin çok kıymetli bir katılanı. Bunu önlemek mümkün değil…Maalesef kimi sanatkarların işlerini elinden alacak.

Ama şu açıdan bakınca Tan Taşçı da haklı

Ama şunu da birebir içtenlikle şunu da söyleyeyim.

Tan Taşçı da haklı.

Çünkü bu durumda artık sanatkarlara kalan en kıymetli alan sahne ve o sahnedeki sahicilik.

Yapay zekâ, DJ’lerin sahne ortağı ve paydaşı.

Ama sanatkarların tek paydaşı ve ortağı sahnedeki gerçek müzisyenler ve sahicilik.

Zaten Taşçı da üretim kademelerinde AI müziğe ve teknolojiye karşı olmadığını söylüyor.

Zülfü Livaneli’nin “Donde Estas” müziğini kim söylüyor

Yazının başında Zülfü Livaneli de bu tartışmaya katılmalı demiştim.

Bu yıl başında “Donde Estas” isimli bir müzik yayınlandı.

Plağın üzerinde Zülfü Livaneli yazıyordu. Fakat şarkıyı söyleyen İspanyol bir bayandı.

Bunun üzerine Livaneli’yi aradım ve sordum.

“Eski şarkılarımdan biri ancak gerisi büsbütün yapay zekâ ürünü” dedi.

Son vakitlerde Livaneli’nin en çok dinlediğim modüllerinden biri oldu bu müzik.

Müthiş bir Akdeniz hüznü ve huzuru var.

Bana nazaran Türkiye’deki birinci başarılı yapay zekâ eseridir.

Zülfü de alıştığına nazaran, öteki sanatkarlar da alışabilir diye düşünüyorum.

O nedenle onun görüşünü de merak ettim.

Tan Taşçı da hafife alınacak bir sanatçı değil

Bu ortada Cüneyt’e şunu da söylemek isterim.

Tan Taşçı da o denli hafife alınacak bir sanatçı değil.

İlk albümünü 2005’te çıkardı. 21 yıldan beri Türk müziğinde yeterli bir mesleği var.

Geçen yılın sonunda çıkan “Yok Öbür Hayalim” müziğini hala keyifle dinliyorum.

Bu müzik yalnızca Spotify’da 50 milyon kez dinlenmiş.

“Nasıl Seveceğim” de o denli.

Yani “Sen de kimsin” diye kenara itilecek bir sanatçı değil.

İlk AI müzik araştırmasının raporu geçen ay yayınlandı

Gelelim asıl kıymetli soruya…

Acaba dinleyiciler bu polemiğe ve Yapay zekâ Müziğe nasıl bakıyorlar, ne hissediyorlar?

Bu bahiste benim ulaşabildiğim birinci kıymetli çalışma, bir streaming müzik izleme şirketinden geldi.

“Luminate” çalışmalarını çok yakından izlediğim bir müzik ve görüntü izleme şirketi.

Geçen ayın ortasında Yapay Zeka Müzik ile ilgili birinci kıymetli ölçümlerin ve araştırmaların sonuçlarını “Generative AI In Music” (Müzikte Üretken Yapay Zekâ) isimli 2026 Raporuyla açıkladı.

Çok farklı birtakım sonuçlar var.

İnsanların yüzde 70’i olumlu yahut kaynağını önemsemiyor

Bir defa dinleyicilerin yüzde 70’i Yapay zekâ müziğe olumlu bakıyor yahut yapay zekadan mı yoksa gerçek sanatkardan mı geldiğini pek önemsemiyor.

Yapay zekâ ile kaydedilmiş müziklerin dinlenme sayıları da giderek yükseliyor.

Mesela Xania Monet isimli bir AI sanatkarının Ritm&Blues / Hip Hop usulü müziği bugüne kadar 117 milyon defa dinlenmiş.

Yapay müzik üretme platformu Suno’nun kıymeti 2.5 milyar dolar oldu

Xania Monet ve Breaking Rust isimli en çok dinlenen iki AI sanatkarının müziklerini yapmak için kullandıkları “Suno” isimli “Yapay zekâ Müzik Üretim Platformu’nun” piyasa kıymeti 2,5 milyar doları aştı.

2 milyona yakın insan yapay müzik üretimi için bu platforma abone olmuş durumda.

Şirket geçen yıl Eylül ayında daha gelişmiş bir modelini kullanıma sundu.

Yani bedelini çok yakında 10 milyar dolara ulaşmış görebiliriz.

Ayrıca Instagram’da yapay zekâ müzik paylaşımlarının sayısı giderek artıyor.

Çok başarımlı blues sanatkarları yaratılıyor.

Ancak son aylarda Alfa ve Z kümesinde kıymetli bir değişiklik var

Ancak son aylarda enteresan bir gelişme var.

Yapay zekâ müziğe olan dinleyici ilgisi düşüyor.

Mayıs 2025’te “Net yüzde 13 olan olumsuz tavır, Kasım ayında yüzde 20’ye çıktı.

Daha da ilginci, en büyük ilgi kaybı Alfa ve Z nesillerinde gözlendi.

Aynı periyotta bu 2 neslin ilgisi yüzde 6’dan yüzde 16’ya çıktı.

Ama “Bu müziğe mutlaka negatif bakıyorum diyenlerin oranı da son aylarda yükseliyor…

Peki neden bu türlü oluyor?

Platformlar ve ChatGPT müziğin kaynağı konusunda net bilgi veremiyor

Bunun en büyük nedeni, Spotify, Apple Music, Youtube üzere streaming platformlarının, bir müziğin Yapay zekâ eseri olup olmadığı konusunda kesin bilgi vermemeleri.

Instagram ve Spotify vakit zaman birtakım küçük bilgiler veriyor lakin güya onlar bile hangisinin yapay zekâ eseri, hangisinin kısmen yapay zekâ ile üretilmiş olduğu konusunda emin değiller.

O nedenle ChatGPT’ye de bir müziği sorduğunuzda kesin yanıt alamıyorsunuz.

Mesela Let Babylon Burn isimli proje kümesinin ne kadarı yapay zekâ ne kadarı gerçek insan eseri çıkaramadım.

İnsanların bunu bilme hakkı var.

Bizim konut de ikiye bölünmüş durumda

Sonuç olarak bu tartışma giderek büyüyecek.

Ve sonunda en azından şu hususta anlaşacağız:

Bu husustaki tavrımızı gerçekler değil hislerimiz belirliyor.

Mesela bizim konutta, Tansu yapay zekâ müziğe karşı.

Bense değilim ve keyifle dinlemeye devam ediyorum.

Yaz başında yakamozlarla olağanüstü gidecek bir yapay zeka şarkı

Bu tartışmada hangimiz haklı hiç değerli değil.

Çünkü hayat, su üzere akıp kendi yolunu buluyor.

Mesela bu yaz başında Akdeniz Geceleri mevsimini şimdiden açmak istiyorsanız, “La Notte Blu di Positano” müziğini öneririm.

Tamamen yapay zekâ ürünü…

Ve büsbütün Akdeniz ambiyansı…

Yakamozlarla kusursuz gider…

“Yine de gerçek ve gerçek bir sanatkardan şahane bir müzik dinlemek isterseniz size Peter Gabriel’in yeni çıkan müziği “Won’t Stand Down; Bright Side Mix’ı) tavsiye ederim.