Anasayfa / Gündem / Cezaevindeki TİP milletvekili Can Atalay neden tahliye edilmiyor; lokal mahkeme, AYM ve Yargıtay’ın kararları süreci nasıl etkiledi?

Karabük Son Dakika Haberleri Karabük Son Dakika Karabük Haberleri
Gündem
Cezaevindeki TİP milletvekili Can Atalay neden tahliye edilmiyor; lokal mahkeme, AYM ve Yargıtay’ın kararları süreci nasıl etkiledi?

822 kez okunmuştur Yayınlanma Tarihi: 11 Kasım 2023 18:29 822 11 Kasım 2023

Cezaevindeki TİP milletvekili Can Atalay neden tahliye edilmiyor; lokal mahkeme, AYM ve Yargıtay’ın kararları süreci nasıl etkiledi?

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Gezi Parkı Davası’nın tutuklu sanıklarından Can Atalay, 14 Mayıs seçimlerinde Türkiye Personel Partisi’nden (TİP) Hatay’da milletvekili seçildi fakat şimdi mahpustan çıkmadı.

Muhalefet partileri ve Atalay’ın avukatları, seçimlerden bu yana Atalay’ın özgür bırakılması gerektiğini savunuyor.

Yerel mahkeme, Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Yargıtay’ın kararları üzerinden hususla ilgili tüzel süreç ve tartışmalar devam ediyor.

Atalay’ın tahliyesiyle ilgili süreçte en başından bu yana neler yaşandığını inceledik.

Atalay’la ilgili tahliye tartışmaları nasıl başladı?

Avukat Can Atalay, Seyahat Parkı aksiyonlarıyla ilgili dava kapsamında, 2019’da İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılanmaya başladı.

Dava kapsamında Atalay, 25 Nisan 2022’de “Türkiye Cumhuriyeti’ni ortadan kaldırmaya teşebbüs kabahatine yardım” cürmünden 18 yıl mahpus cezasına çarptırıldı.

Karar akabinde tutuklanarak Marmara Cezaevi’ne (eski ismiyle Silivri) gönderildi.

Atalay, 14 Mayıs 2023 seçimlerinde TİP’ten Hatay milletvekili seçildi.

Avukatları, Atalay’ın mazbatasını Hatay Adliyesi’nden aldıktan sonra tahliyesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na başvurdu.

Avukatlar, Anayasa’nın yasama dokunulmazlığıyla ilgili 83. hususuna dayanarak Atalay’ın, yargılanmasının durması ve tahliye edilmesi gerektiğini savundu.

O periyot bahisle ilgili bir açıklama yapan Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, hususun “Adalet Bakanlığı’nın uhdesinde olmadığını” söyledi ve yargı sürecinin devam ettiğini belirtti.

Tunç, Seyahat Parkı Davası’nın anayasal tertip ile ilgili olduğunu da ekledi:

“Yargıtay’da görülen bir dava. Yargıtay’da şu anda hükümlü olarak evrakı devam ediyor, karar verilmiş. Biliyorsunuz Seyahat davası anayasal düzenle alakalı bir husus. Anayasa’nın 14. unsurundaki dokunulmazlık kapsamı dışında olan evraklardan.”

Anayasa’nın 83. hususunda “Seçimden evvel yahut sonra bir cürüm işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz” tabiri yer alıyor.

Aynı hususta, “Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden evvel soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14. hususundaki durumlar bu kararın dışındadır” cümlesi de bulunuyor.

14. hususta ise “Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, devletin ülkesi ve milletiyle parçalanamaz bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve lâik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz” diye yazıyor.

Atalay’ın avukatı Deniz İtina ise AYM’nin bu bahiste içtihatları olduğunu savundu:

“AYM, Enis Berberoğlu ve Ömer Faruk Gergerlioğlu kararlarında Anayasa’nın 14. unsurunu tartıştı ve dedi ki ‘Bu unsurda muğlak bir söz var, devletin bütünlüğüne karşı durmaları üzere bir ibare geçiyor, hangi cürüm tipinin bu husus kapsamına girdiği hangisinin dışında olduğuna dair hiçbir yasal düzenleme yok’. Ve ihlal kararı verdi. AYM’nin yerleşik içtihatı bu.”

Yargıtay kararı ve AYM’ye başvuru

13 Temmuz’da Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Atalay’ın tahliyesi ve hakkındaki yargılamanın durması istemini reddetti.

20 Temmuz’da Atalay’ın avukatları, yargılamaya devam edilmesi nedeniyle “seçilme ve siyasi faaliyette bulunma” hakkının, tahliye talebinin reddedilmesi nedeniyle de “kişi hürriyeti ve güvenliği” hakkının ihlal edildiğini öne sürerek Anayasa Mahkemesi’ne Atalay ismine ferdi müracaatta bulundu.

Başvuru devam ederken 28 Eylül’de Yargıtay 3. Dairesi, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 25 Nisan 2022’de verdiği karara ait temyiz incelemesini tamamladı.

Bu incelemeyle Seyahat Parkı Davası’nda ortalarında Atalay’ın da bulunduğu beş sanığın mahkumiyetini onandı.

TİP, 1 Ekim’de Hatay’dan yaklaşık bir ay sürecek bir yürüyüş başlattı.

“Özgürlük Yürüyüşü” isimli hareketin en kıymetli taleplerinden biri Can Atalay’ın hür bırakılmasıydı.

AYM ihlal kararı verdi

AYM, Atalay’ın ferdi başvurusunu 5 Ekim’de görüştü ve başvuruyu Genel Kurul’a sevk etti.

25 Ekim’de toplanan Genel Konsey, Atalay’ın “seçilme hakkı” ile “kişi hürriyeti ve güvenliği” haklarının ihlal edildiğine hükmetti. Karar dörde karşı dokuz oyla alındı.

Atalay’ın avukatları, “Bu kararla Can Atalay’ın derhal tahliye edilmesi eksik kalan yeminini ederek Hatay halkının vekilliğine başlaması gerekiyor” dedi.

TBMM Lideri Numan Kurtulmuş da “AYM kararı ortadadır, Meclis gereğini yerine getirecektir” diye konuştu.

Yargıtay’dan AYM’ye tepki

AYM, yine yargılama ve tahliye için kararını İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderdi.

Avukatları, İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nin AYM kararını uygulayarak Atalay’ı hür bırakmasını beklerken mahkeme, 30 Ekim’de belgede karar verme yetkisinin Yargıtay’da olduğunu belirterek belgeyi Yargıtay 3. Ceza Dairesi’ne gönderdi.

TİP, Atalay AYM kararına karşın tahliye edilmediği için Yargıçlar Savcılar Kurulu’na (HSK) soruşturma daveti yaptı.

31 Ekim’de Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, Atalay’ın tahliye edilmemesini kıymetlendirdi.

“Yargıtay’ın vereceği kararı daima birlikte göreceklerini” söyleyen Tunç, “Yargı bağımsız, tarafsız, en gerçek kararı verecektir” dedi.

Tunç, “Yargıtay, adliye mahkemelerinden verilen kararların son inceleme mercidir. Kararları kesindir” diye konuştu.

Yargıtay 3. Ceza Dairesi ise 8 Kasım’da yaptığı açıklamayla Can Atalay’ın mahkumiyet kararını onayan bir evvelki kararın gerçek olduğunu belirterek, AYM’nin ihlal kararını reddetti.

Daire, Can Atalay hakkındaki AYM’nin verdiği ihlal kararına uyulmamasına, Atalay’ın milletvekilliğinin düşürülmesine yönelik süreçlere başlanması için karar örneğinin TBMM’ye gönderilmesine ve ihlal kararı veren Anayasa Mahkemesi üyeleri hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na cürüm duyurusunda bulunmasına karar verdi.

Atalay’ın avukatları ve muhalefet partileri karara reaksiyon gösterdi.

Hukuki süreç ve tartışmalar devam ediyor.