Can Atalay’ın avukatları harekete geçti: AYM kararının gönderildiği mahkemeye tahliye için müracaat yapıldı

Yerel mahkemenin üst yazısındaki gerekçe

İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, kararı vermesi gerekenin Yargıtay olduğunu belirterek 31 Ekim’de belgeyi Yargıtay’a göndermişti. Yargıtay 3. Ceza Dairesi’ne gönderilmek üzere, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na üst yazı yazan mahkeme, şu sözleri kullanılmıştı:

“Anayasa Mahkemesince verilen kişisel müracaata bahis ihlal kararı Mahkememizin kararına ait olmayıp, Yargıtay ilgili Ceza Dairesince verilen tahliye talebinin reddi kararına ait olduğu, belgenin ilgili Daire önünde bulunduğu sırada müracaatçının milletvekili seçildiği ve kişisel müracaata husus ihlalin bu Dairenin kararından kaynaklandığı, ayrıyeten kişisel müracaat yapıldıktan sonra ilgili Ceza Dairesince evrakın temelden incelendiği ve karara bağlandığı, bu sebeple oluşan yeni türel durum karşısında Yargıtay 3. Ceza Dairesince yeni bir kıymetlendirme yapılmasının mecburî olduğu anlaşıldığından belge Cumhuriyet Başsavcılığınıza gönderilmiştir.”

TIKLAYIN | AYM’nin Can Atalay’ı tahliye kararını reddeden mahkemeden tarih skandalı: 25 Ekim tarihli AYM kararı için 13 Ekim tarihli karar paylaşıldı!

Daire karara uyulmamasına hükmetti, AYM üyelerine cürüm duyurusunda bulundu

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise Anayasa Mahkemesi kararına karşın tahliye edilmeyen cezaevindeki Hatay Milletvekili Can Atalay’ın durumu ile ilgili mütalaasını, 3 Kasım’da 3. Ceza Dairesi’ne sunmuştu.

Mütalaada; “Hiçbir, devlet varlığına kasteden bir cürmü işlemekle suçlanan bir kimsenin dokunulmazlığını kabul etmez. Aksi bir kabul, adalete olan inancı sarsarak kamu vicdanını da rahatsız eder. … Mahkumiyetine temel sevk ve uygulama unsurlarının Türk Ceza Kanunu’nun 312. unsuru kapsamında kalan suça ait olduğu anlaşıldığından, seçimden evvel bu unsur kapsamında hata işleyen milletvekili, yasama dokunulmazlığından yararlanamayacaktır. Mahkumun mahkumiyetine bahis kabahat ve hareketleri devlet güvenliğine karşı işlenen hatalardandır ve unsur kapsamına girmeyeceğini düşünmek mümkün değildir… Tahliye kararının reddi yahut kabulü konusunda takdir yüksek Dairenindir” değerlendirmesi yapılmıştı.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın mütalaasının akabinde Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Atalay için “hak ihlali” kararı vererek, tahliyesinin gerektiğine hükmeden Anayasa Mahkemesi (AYM) kararını değerlendirirken, tarihe geçecek bir karara imza attı.

Yargıtay, AYM kararına karşın Atalay’ın tahliyesini reddederken, hak ihlali kararı veren Anayasa Mahkemesi üyelerinin yetkilerini aştığını belirtti. Yargıtay, AYM üyeleri hakkında hata duyurusunda bulunma kararı da aldı.

TIKLAYIN | Türkiye tarihinde bir birinci: AYM kararına uymayan Yargıtay, Can Atalay hakkında ‘hak ihlali’ kararı veren AYM üyeleri hakkında hata duyurusunda bulundu!

Anayasa Mahkemesi’nin birinci kararı

Anayasa Mahkemesi Genel Konseyi, Atalay’ın  “seçilme ve siyasi faaliyette bulunma” hakkı ile “kişi hürriyeti ve güvenliği” haklarının ihlal edildiği sonucuna varmış, ayrıyeten Atalay’a 50 bin lira manevi tazminat ödenmesine hükmetmişti.

Yüksek Mahkemenin münasebetinde, Atalay’ın 28. Devir Milletvekili Genel Seçimi’nde milletvekili seçildiği, yasama dokunulmazlığına sahip olduğu konusunda kuşku bulunmadığı belirtilmişti.

Atalay’ın durumunun, Anayasa’nın 83. hususunun ikinci fıkrasında yer verilen istisna kapsamında olduğu gerekçesiyle yargılanmasına devam edildiği ve tutuklu bulunduğu anımsatılan kararda, Atalay’ın, TBMM’de yemin edemediği ve milletvekilliği misyonunu fiilen yerine getiremediği aktarılmıştı.

Bunun, müracaatçının seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkına müdahale manasını taşıdığı anlatılan kararda, Yüksek Mahkemenin daha evvel de benzeri durumlarda hak ihlali kararlarına hükmettiği hatırlatılmıştı.

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin, Atalay’ın yasama dokunulmazlığından faydalanamayacağı kanaatine vardığı aktarılan münasebette, “Yargıtay 3. Ceza Dairesi, Anayasa Mahkemesi içtihadına ters davranmış, emsal ihlalleri tedbire yükümlülüğünü yerine getirmemiş, tersine müracaatçının anayasal haklarını -Anayasa’nın parlamentoya verdiği bir yetkiyi kullanarak- daraltıcı bir halde yorumlamak suretiyle ihlal etmiştir.” tespiti yapılmıştı.

TIKLAYIN – AYM’nin Can Atalay hakkındaki gerekçeli kararı: “Yargı, yasama dokunulmazlığının kapsamını belirleyemez”

”Yeniden yargılama kararının gereği yerine getirilmeli”

Anayasa Mahkemesi tarafından ihlal kararına bağlı olarak yine yargılama kararı verildiğinde, mahkemenin tekrar yargılama sebebinin varlığını kabul konusunda rastgele bir takdir yetkisi bulunmadığına işaret edilen münasebette, şu tespitlere yer verilmişti:

“Dolayısıyla bu türlü bir karar kendisine ulaşan mahkemenin yasal yükümlülüğü, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı nedeniyle tekrar yargılama kararı vererek devam eden ihlalin sonuçlarını gidermek üzere gereken süreçleri yerine getirmektir. Derece mahkemesi, Anayasa Mahkemesi kararı kendisine ulaşır ulaşmaz -ilgili metot kanunlarında düzenlenen yargılamanın yenilenmesi kurumundan farklı olarak- taraflarca müracaat yapılmasını beklemeksizin yine yargılama yapmak yükümlülüğündedir.”

Yerel mahkeme ve Yargıtay kararı

AYM, ihlal kararını 25 Ekim’de İstanbul 13’üncü Ağır Ceza Mahkemesine gönderdi. Tahliye kararı vermeyen İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi 27 Ekim’de belgeyi Yargıtay 3. Ceza Dairesine gönderdi. Yargıtay 3. Ceza Dairesi, 1 Kasım’da mahkemeye bir yazı göndererek kendilerine gönderilen yazının bir “müzekkere” olduğunu söyleyip belgenin gönderilmesiyle ilgili bir karar verilmesini istedi.

Bunun üzerine İstanbul 13’üncü Ağır Ceza Mahkemesi belgenin Yargıtay’a gönderilmesi kararı aldı, 2 Kasım’da mahkeme belgesiyle ilgili 28 adet kelepçeli çuvalı Yargıtay’a yolladı.

TİP’ten milletvekili seçilmesinin akabinde Atalay’ın tahliye talebini reddeden Yargıtay 3. Ceza Dairesi, bu kararını yerinde bulmayan ve Atalay’ın tahliyesinin gerektiğine karar veren AYM’yi tanımadı.

Yargıtay kararı sonrası Atalay’ın avukatlarından ikinci başvuru

Yargıtay 3. Ceza Dairesi’nin kararından sonra cezaevindeki Atalay’ın avukatları, Anayasa Mahkemesi kararına uyulmaması nedeniyle Yüksek Mahkeme’ye 1 Aralık’ta ikinci sefer müracaat yapılmıştı. Avukatlar Atalay’ın; “Seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı”, “adil yargılanma hakkı” ve “kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının” ikinci kere ihlal edildiğinin tespitini ve bu ihlallerin ortadan kaldırılmasını talep ettiği belirtilmişti.

Anayasa Mahkemesi ; Atalay’a ait verdiği hak ihlali kararının yerine getirilmemesi nedeniyle yapılan ikinci başvuruyu 21 Aralık’ta görüşme kararı almıştı.

İkinci sefer hak ihlali kararı veren AYM’nin kısa kararı

Yüksek Mahkeme, Anayasa’nın 148. unsurunda teminat altına alınan kişisel müracaat hakkının ihlal edildiğine oy birliğiyle karar verdi.

Anayasa’nın 67. hususunda teminat altına alınan seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı ile Anayasa’nın 19. hususunda garanti altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlaline ise oy çokluğuyla karar verildi. Bu görüşe 3 üye katılmayarak karşı istikamette görüş bildirdi.

AYM, birinci ihlal kararını 5’e karşı 9 oyla almıştı. İkinci ihlal kararında ise bu sayı 3’e karşı 11 oldu.

AYM’nin kısa kararı, tespit edilen hak ihlallerinin ortadan kaldırılmasına yönelik süreçler için de İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesine gönderildi.

Kararda, “Başvurucunun tekrar yargılanmasına başlanması, mahkumiyet kararının infazının durdurulması, ceza infaz kurumundan tahliyesinin sağlanması ve yine yapılacak yargılamada durma kararı verilmesi biçimindeki süreçlerin yerine getirilmesi için anılan mahkemeye gönderilmesine oy birliğiyle, müracaatçıya talebiyle bağlı kalınarak net 100 bin lira manevi tazminat ödenmesine oy birliğiyle karar verilmiştir” sözleri yer aldı.

Yüksek Mahkemenin kararının münasebeti daha sonra yazılacak.

TIKLAYIN | Türkiye tarihinde bir birinci: AYM kararına uymayan Yargıtay, Can Atalay hakkında ‘hak ihlali’ kararı veren AYM üyeleri hakkında hata duyurusunda bulundu!

TIKLAYIN – AYM üyelerinin soruşturulması bilmeceye dönüştü: 15 üyeli AYM’de 9 üye incelenecek lakin Genel Şura en az 10 üyeyle toplanıyor

TIKLAYIN – Yargıtay’dan Anayasa Mahkemesi’ne ağır suçlama: Hukuk sistemini kaosa sürükleyecek vahim kararlar alıyor, anayasa koyucunun iradesini yok sayıyor!