Ertuğrul Özkök: Vehbi Koç merasiminde bir sanatçı, iki metafor cümleyle bir salonu nasıl fethetti?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Adı anons ediliyor, sahneye gelmesini bekliyoruz.

Salonun altıncı sırasında oturuyorum.

Herkes ayakta ancak sahneye gelen birini göremiyorum.

Biraz sonra sahneye engelli sandalyesi üzerinde bir bayan geliyor.

Uluslararası sanatkarımız Canan Tolon…

Adı anons edildiğinde kopan alkış bize sanatkarlarla ilgili bir gerçeği anlatıyor.

Bazı sanatkarlar vardır, herkes onun ismi üzerinde birleşir.

Benim gönlümde de işte o denli bir yerde duruyor Canan Tolon.

Canan Tolon

11 aylıkken gelen bir çocuk felci

Henüz 11 aylıkken yürüme zorluklarıyla karşılaşmış.

Biliyorum bir sanatçıyı pürüzüyle anlatmaya başlamak yanlışsız bir şey değil.

Ama bu türlü bir maniyle sanatın doruğuna oturmanın bütün insanlara vereceği umudu düşününce, insan yanınız sizi buraya çekiyor.

Oysa o mani, Canan Tolon’un hayatında pürüz değil.

Genç kızken şalvarı giyip, annesi ile Anadolu’yu dolaşmış, fotoğraflar çekmiş.

Hatta duruşuna, konuşmasına muzip yanına ve konuşmasındaki metaforlara bakınca, bu türlü bir geceyi anlatmaya nereden başlamanız gerektiğine karar veremiyorsunuz…

Salondaki herkesin görüşü: Bu yıl da ödül tam yerine gitmiş

Koç Topluluğu bu yıl kuruluşunun 100. yılını kutluyor.

100’üncü yılın birinci Vehbi Koç mükafatları merasimi de evvelki gece yapıldı ve bu yılki ödül, milletlerarası sanatkarımız Canan Tolon’a verildi.

İçimden “Tam yerine giden bir Vehbi Koç mükafatı daha” dedim.

Sadece ben değil, etrafımdaki çabucak herkes tıpkı görüşteydi.

Olağanüstü bir sanatçıdır Canan Tolon…

Onun tıpkı vakitte harikulâde edebi bir konuşmacı olduğunu da evvelki akşam öğrendim.

Çıkışta Murat Sabuncu, “nasıl bir cümleydi o öyle” diyor

Konuşmasında o denli iki cümle vardı ki…

Tören sonunda salondan çıkarken T24 Yazarı Murat Sabuncu ile karşılaştım.

Daha merhaba demeden, “Canan Tolon’un bir cümlesi vardı ki beni aldı götürdü” dedi.

Ben de çabucak o cümleyi söyleyip, “Bu cümle değil mi” dedim?

Evet dedi.

Gece boyunca çok insanın ağzından işittim bu cümleyi.

Ancak Koç’un basın bülteninde o iki cümleyi göremedim.

Beni bir Borges öyküsüne götüren iki harikulâde cümle

Evet beni o salondan çıkarıp, bir anda bir Borges öyküsünün, Marquez’in Yüzyıllık Yalnızlık kitabının bir sayfasına götüren bir cümleydi.

O cümle şuydu:

“Benim daima hayal ettiğim bir şey şimdi icat edilmedi. Hayatım boyunca daima insanları göstermeyen, kendimi göremeyeceğim aynalar hayal ettim.”

Bu cümle beni öylesine çarptı ki…

Ödül merasiminin düzenlendiği Divan’dan ayrılıktan sonra meskene gelinceye kadar düşündüm üzerinde.

Bizi göstermeyen aynalara bakmak nasıl bir şeydir?

O an anladım ayna dediğimiz şeyin Tolon’un sanatında neden bu kadar kıymetli bir nesne olduğunu…

“Ayna” insanlık tarihi boyunca daima değerli bir sıkıntımız olmuştur.

Bazen bize görmek isteğimizi gösterir.

Bazen ise en saklamak, en görmemek ve göstermemek istediğimiz yanımızı…

Bizi göstermeyen aynalara bakmak nasıl bir histir?

Sorun bu soruyu kendinize bakın nasıl içinden çıkamayacağınız bir kaos getiriyor size…

Bir “A4” kâğıdı yalnızca beyaz bir “A4” kâğıdı değildir

İkinci cümle de o kadar etkileyiciydi.

Konuşmasının sonuna hakikat belgesinden beyaz bir kâğıt çıkarıp bize gösterdi.

“Bu bir A4 kâğıt… Bununla sonsuz şeyler yapabilirsiniz. Üzerine çizebilir, yazabilir, kıvırıp bükebilir, küçük modüllere kesebilir, katlayabilirsiniz.”

Sonra kâğıdı kaldırıp bize göstererek cümlesini şöyle tamamladı:

“A4 kâğıt bir ihtimaldir…”

Meğer “ihtimal” o kadar kolay bir söz değilmiş

“İhtimal…”

Bu söze de takıldım.

Belki birtakım beşerler için hiçbir şey tabir etmeyecek, hatta absürt iki cümle…

Ama emin olun büyük bir sanatkarın muvaffakiyetinin gerisinde işte bu derin metafor yatıyor.

Önceki gece Canan Tolon’u daha da çok sevdim. Sanatını memleketler arası seviyede gördüğüm insanın, o yapıtları ortaya çıkaran sofistikasyonu bana kolay bir gerçeği bir sefer daha anlattı.

Hiçbir şey tesadüf değil…

Serra Yılmaz

Serra Yılmaz’ın gözüyle Canan Tolon’un bilmediğimiz bir yanı

Önceki gece Canan Tolon’un bir yanını da daha keşfettim ki o da beni gözümde kişiliğini daha büyüttü.

O özelliğini de okul yıllarından arkadaşı Serra Yılmaz anlattı.

“Çok muzip ve şakacı bir insandır…”

“Hatta rahatlıkla stand up sanatkarı olacak kadar büyük bir mizahı vardır…”

Demek ki Allah ona pürüzünü aşabilecek his ve marifetleri vermede çok cömert davranmış.

Karşımızda işte bu türlü bir sanatçı vardı evvelki gece…

Bütün mükafatları hakkeden bir sanatçılık…

Ve şahsiyet…

Bu ortada Serra Yılmaz da o bana daima sevinç ve yaşama tutkusu veren mavi saçlarıyla salondaydı.

Onu gördüğüme de ayrıyeten sevindim.

Bir insan bu yapıtları tek başına, yapayalnız mı yapar yoksa?

Konuşmasını dinlerken şunu düşündüm.

Bu çağın problemleri karşısında bir sanatkarın yeri nedir?

Bir yalnızlık mı? Fanus içinde bir hayat mı? Yoksa?

“Yoksa” sorumla başlayan cümleyi o şöyle tamamladı:

“Sanat üretimi çok yalnız bir süreçtir; ancak zihinde bir kalabalıkla birlikte yaratılır, üretilir ve oluşur. Size yakın olanlar, şimdi tanımadıklarınız, ya da hiçbir vakit tanışmayacaklarınız… Onlarla bir diyalog kurduğunuzu hayal edersiniz. Hayal kurmak bir güçtür.”

Yine o “A4” kâğıt problemine geliyor.

Kafamızdaki beyazlıklar bir ihtimaldir. Sonsuza açık bir ihtimal…

21. yüzyıl sanatçısında giderek daha sık duyduğum bir kavram: Hafıza

Konuşmasında sanatçıyı etkileyen 21. yüzyıl problemlerini tek tek kavramlarla anlattı.

“Göç”, “Yıkım”, “Zaman…”

Ve bir de “Hafıza…”

Bu kavramları son yıllarda, mesela Ahmet Güneştekin’den de çok duydum.

Demek ki 21’inci Yüzyıl’ın hiç beklemediğimiz devasa kahırları sanatçı dünyasına sandığımızdan fazla nüfuz etmeye başlamış.

Ömer Koç

Ömer Koç’un 100. yıla damgasını vuran konuşması

Gecenin açılışında Koç Topluluğu Yönetim Kurulu Lideri Ömer Koç’un konuşmasını da anlatmalıyım.

Bana nazaran Ömer Koç’un Koç Kümesi yöneticiliği periyoduna ve kümenin 100. yılına damgasını vuracak bir konuşmaydı.

Onu Yönetim Kurulu Başkanlığına geldiği günden beri izliyorum.

O güne kadar onu yalnızca kültürel çalışmaları üzerinden tanıdığım için iş dünyasındaki başarısı itiraf edeyim benim için şaşırtıcıydı.

Önceki akşamki konuşması ise, onun Koç Holding idaresine her yanıyla damgasını vurduğu bir konuşma oldu.

Koç Kümesi’nin 100. yıl sinemasında aileden yalnızca bir kişi var

Holding’in 100. yılında kültürünü, zihniyetini, vazgeçmediği prensiplerini ve gelecek vizyonunu o kadar hoş ve net cümlelerle anlattı ki…

Canan Tolon konuşması üzere onu da hayranlıkla izledim.

Koç kümesi 100’üncü yıl sinemasını, kümenin aile üyeleri değil, çalışan kahramanları üzerine kurmuştu.

En son sonda sadece Vehbi Koç’un kısa bir imajı vardı.

Geriye kalan bütün beşerler ise, mühendisler, personeller, çalışanlardı.

Tabi ki hem Ömer Koç’un konuşması, hem 100. yıl sineması her zamanki üzere Atatürk imgesiyle sona erdi.

Grubu 100 yıldır yöneten ve ikinci yüzyılda da yönetecek ilkeler

Ömer Koç, kuruluşun 100 yıllık özetini şu cümleyle yaptı:

“Ulu Başkanımız Mustafa Kemal Atatürk, küllerinden doğan bir ulusa istikâmet çizerek bir medeniyet ve aydınlanma projesi inşa etmiştir. Bu koşullar içerisinde kurulmuş olan Topluluğumuz; Cumhuriyet’in fikir ve unsurlarını içtenlikle benimsemiş, bedellerini kendisine rehber edinmiştir…”

Töreni sunan Halit Ergenç bana ne anlattı?

Törende değinmem gereken bir kişi daha var.

100. yıl merasimini sunumu için çok kıymetli bir sanatçıyı, Halit Ergenç’i davet etmişler.

Önümüzdeki günlerde onun oynadığı “Satıcının Ölümü” oyununu izlemeye gideceğim.

Çok isabetli bir seçim.

Tam Koç kültürüne uygun bir itibarla yaptı sunumu.

Ömer Koç’la Halit Ergenç’i ayakta Tolon’u izlerken çektiğim kare

Bir orta onu ve Ömer Koç’u ayakta Canan Tolon’un konuşmasını dinlerken gördüm ve fotoğrafını çektim.

Bence bu fotoğraf da geceyi çok âlâ anlatıyordu.

Özetle şunu söyleyebilirim.

Bana nazaran Koç Kümesi’nin bugüne kadarki en hoş ve etkileyici ödül merasimiydi.

Sahnedeki dev dijital ekran harikaydı.

Dijital ekran imgeleri mükemmeldi.

Kuruçeşme Divan’ın salonuna o büyüklükte bir dijital ekranın yerleştirilmesi şaşırıcıydı.

Kimler yaptıysa kutlarım.

700 davetlinin 700’ü de gelince

Bugüne kadarki en kalabalık ödül merasimiydi.

Öğrendiğim kadarı ile davet edilen 700 kişinin neredeyse tamamı gelmiş.

Düşünün öylesine kalabalık ki, bugüne kadar daima Divan’ın hazırladığı olağanüstü büfeleri görürdüm, bu sefer hiç göremedim.

Ayakta yemek yiyemediğim için de her zamanki üzere meskende yoğurtlu bir çileğe kaldım.

Salonda görebildiğim iş insanları kimlerdi?

Gördüğüm iş beşerlerine gelince, her zamanki üzere Aydın Doğan, Cem Boyner, Suzan Sabancı, Hüsnü Özyeğin, Bülent Eczacıbaşı, TÜSİAD Başkanı Ozan Diren, eski başkanı Ümit Boyner, Mahmut Ünlü, Emre Kurttepeli benim rastladıklarımdı.

Salondaki gazeteciler daha çok yeni medya ağırlıklı

Salonda fazla gazeteci görmedim.

Hemen hepsi yeni medya mensuplarıydı.

Oksijen Gazetesi’nin sahibi Zafer Keyifli oradaydı.

NOW TV’nin Haberler ve Spor Genel Yayın Yönetmeni Doğan Şentürk’le yan yana oturduk ve sohbet ettik. Her vakit yeni projelerle dolu bir gazeteci.

Sözcü Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Kenan Kurtkaya ve Yayın Yönetmeni Doğan Satmış’la uzun uzun sohbet ettik.

İsmail Küçükkaya da davetliler ortasındaydı.

Cumhuriyet gazetesi muharriri Özlem Yüzüak…

Sedat Ergin ve Orhan Bursalı rahatsızlıkları nedeniyle mazeret bildirmişler.

Salondan canlı yayın yapan bir internet haber sitesi kurucusu

Dikkatimi çeken bir şey şu oldu.

T24 Haber sitesinin kurucusu Doğan Akın, gece boyunca merasimden canlı yayın yaptı. Biz daha salondan çıkarken T24 yayındaydı.

Yeni medyanın durumu bu türlü.

Bir vakitler Hürriyet’te Fatih Çekirge İnternet Genel Yayın Yönetmeniyken, onunla “Yarını Bekleyemedim” diye bir cins “Anında köşe yazarlığı” sistemi başlatmıştık. O aklıma geldi.

Klasik medyanın müesses nizamının bunlarla müsabakası mümkün değil.

O nedenle kurulu sistem haline geldiler.

Yeni medyadan Şelale Kadak da oradaydı.

Kültür müellifi Ali Esat’ı da gördüm. Her vakit olduğu üzere değişik yeleği ve fularını, kendisinden evvel fark ettim.

NOW TV’den Meliha Okur’u da daima bu cins davetlerde görüyorum.

Kısaca bir Koç daveti daha bu türlü geçti.