T24 Haber Merkezi
Tabii evvel şu sorunun karşılığını düşünmemiz lazım.
Bırakın 14 puanı, 24 yıllık iktidardan sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı sandıkta bir iki puan farkla bile yenmek mümkün mü?
BU HABERİ, T24 ABONELERİNİN DE SAĞLADIĞI KATKIYLA OKUYORSUNUZ.
T24’E ABONE OL,
BAĞIMSIZ GAZETECİLİĞİ DESTEKLE!
ABONE OL
Zaten abone misiniz? Üye girişi yapın
T24 ABONELERİNE ÖZEL
Ama bu soruyu hepsinden evvel bir öbür ülkenin seçmeni ve siyasetçisi sordu:
Macaristan’ın…
Devletin tamamı elinde olan 16 yıllık Orban ne oldu?
16 yıllık Orban rejimi sandıkta yenilebilir mi?
Devleti kendi partisinin organı haline getirilmiş bir siyasetçi.
Medyanın neredeyse tamamı denetiminde.
Ekonominin en küçük deliklerine bile kendi adamları yerleştirilmiş.
Ordu, yargı, polis, savcılar, yargıçlar, maliye, aklınıza Devlet diye gelen ne varsa elinde.
Herkese dehşet salmış.
Katiyen gitmez, yenilemez denilen bir şöhret…
Ama yenildi…
Hem de 14 puan farkla yenildi.
Üstelik partisi olmayan, yola partisiz çıkan tek başına bir siyasetçi tarafından…
Bu yazıyı okurken şunu unutmayın: Ben siyasetten anlamam
Ben siyasetten anlamam.
Ama çok düzgün bildiğim bir şey var.
Bu ülkede siyasetten çok düzgün anladığını anladığını söyleyen insanların sicillerine baktığımda şunu rahatlıkla söylüyorum.
Bu ülkeyi en düzgün anlayanlar, siyasetten anlamayanlar.
Siyasetten anlamadığım için haddimi de aşmam.
Öyle her gün ortaya çıkıp, oturdukları yerden en bilmiş halleriyle Özgür Özel’e nasihat vermeye, parmak sallamaya meraklı kafaların yaptığını asla yapmam.
Soruların yanıtını ben vermeyeceğim.
Haddim değil.
Sizi bu işi hepimizden daha düzgün bilecek birine göndereceğim.
Ama evvel Orban üzere bir 21. Yüzyıl despotuna 14 puan fark altmış adam ne yapmış onu anlatacağım…
40 günde 128 beldede sandalye üzerinde günde 7-8 konuşma
Seçim öncesinde partisinden istifa eden Péter Magyar’ın parası yoktu. Medyası yoktu. Billboardu yoktu.
Devlet radyo televizyonu Orban iktidarı tarafından ona karşı insafsız bir iftira kutusu haline getirilmişti.
Orban’ın polisi, savcısı, hakimi, militanı üzerine çullanmıştı.
1940’ların sonunda CHP’den ayrılan ve Demokrat Parti’yi kuran insanların yaptığını yaptı.
Bütün Macaristan’ı dolaştı.
Ve Macaristan’ın devlet radyo ve televizyonu bunların birini bile vermedi.
Buraya kadarki bilgiler herkesin basitçe bulabileceği birtakım rakamsal bilgiler.
Bu andan itibaren yazdıklarımın hiçbiri bana ilişkin değil
Şimdi işin siyaset kısmına geliyorum.
Bu noktadan itibaren ben aradan çekiliyorum.
ChatGPT’den benim için çok kapsamlı bir “Macaristan’ın güçlü otokrat lideri Orban’ı kim ve nasıl yendi” belgesi hazırlamasını istedim.
Ben yalnızca soruları sordum.
Yani şimdi yazacaklarım Türkiye’de yapılmış bir anketin sonuçları değil.
ChatGPT’nin yüz binlerce evrak, manzara, ses kaydı ve istatistik üzerinden yaptığı derin bir tahlil.
İlk soru: ChatGPT’ye nazaran Orban’ı kim yendi?
İlk soru şuydu:
Popülist başkan Orban’ı kim yendi?
ChatGPT’nin birinci yanıtı şu:
(*) BİR: “Orbán’ı klasik muhalefet yenmedi;
Orbán’ın seçmeninin bir kısmının de kendisini rahat hissedebileceği yeni bir muhalefet hareketi yendi.”
(*) İKİ: “Magyar eski muhalefet partilerini yan yana dizmek yerine, iktidar bloğundan seçmen koparabilecek yeni bir merkez oluşturdu.”
İkinci soru: Türkiye muhalefeti açısından ders çıkarılabilir mi
İkinci sorum şuydu:
“Péter Magyar bunu adım adım nasıl yaptı ve Türkiye muhalefeti açısından hangi 5 ders çıkarılabilir?”
ChatGPT evvel şunu söyledi:
“Türkiye muhalefeti açısından çıkarılabilecek dersler var; ancak iki ülkenin seçim sistemi, medya yapısı ve siyasi sosyolojisi farklı olduğu için bunları teğe bir reçete değil, stratejik benzerlikler olarak görmek gerekir.”
İşte sonuçlar:
(*) En değerli ders: Yalnızca mevcut muhalefet seçmeni ile yenemezsin
“İktidarı yalnızca mevcut muhalefet seçmeniyle yenmeye çalışma… Péter Magyar’ın muvaffakiyetinin merkezinde bu var. Magyar’ın maksadı sırf Orbán zıtlarını toplamak değildi. Daha evvel iktidara oy vermiş seçmeni de ikna etmeye çalıştı.
Özgür Özel ve arkadaşlarının kendilerine sorabilecekleri soru şu olabilir:
“Muhalefet kendi seçmenini nasıl birleştirir?” değil, “Erdoğan’a daha evvel oy vermiş seçmenden nasıl oy alır?”
(*) İki: Bütün muhalefet birleşsin modeli işlemiyor
“Bütün muhalefet partileri birleşsin” formülünü daha evvel hem Türkiye muhalefeti hem Macaristan muhalefeti denedi.
İkisi de başaramadı.
Magyar ise farklı bir şey yaptı: eski muhalefet partilerinin toplamından çok yeni bir siyasi merkez yarattı. Yeni hareket böylelikle seçmene eski siyasi arbedelerin devamı üzere görünmedi.”
(*) Üç: Tek başına Erdoğan zıtlığı yetmez
“Magyar kampanyasını yalnızca “Orbán gitsin” üzerine kurmadı. Yolsuzluk, sağlık hizmetleri, eğitim, ekonomik sıkıntılar, AB fonları ve devlet kurumlarının işleyişi üzere gündelik ve somut problemleri öne çıkardı. Aynı vakitte kendisini radikal bir ideolojik karşı kutup olarak konumlandırmadı. Bunun Türkiye açısından karşılığı şu olabilir: “Erdoğan mı, biz mi?” seçimini mümkün olduğunca “Bu idare biçimi devam mı etsin, yoksa daha yeterli işleyen yeni bir idare mi gelsin?” seçimine dönüştürmek.”
(*) Dört: Yalnızca İstanbul ve Ankara’yı kazanmak yetmez
“İstanbul-Ankara’yı kazanmak yetmez: Anadolu problemi Magyar’ın en dikkat cazibeli stratejisi burada. Bu yüzden 2 yıl boyunca bütün Macaristan’ı dolaştı.
(*) Beş: “Yanlış insanlara oy verdiniz” deme
“ İktidarın kültürel kimliğiyle savaşmak yerine seçmeni ondan ayırmak daha iyi yoldur. AK Parti seçmenine “20 yıldır yanlış yaptınız” demek yerine, “O devir verdiğiniz takviyenin sebepleri anlaşılabilir; ama bugünkü kaideler ve bugünkü iktidar artık farklı” de. Böylece seçmenin parti değiştirmesi bir kimlik inkârına dönüşmez.”
(*) Altı: Güçlü öndere karşı güçlü başkan gerek
“Macaristan tecrübesi birebir vakitte şunu gösteriyor: Güçlü öndere karşı sadece güçlü parti örgütü değil, seçmenin karşısına çıkabilecek güçlü bir siyasi figür de gerekiyor. Magyar çok kısa müddette seçim yarışını Orbán – Magyar yarışına dönüştürdü.”
Bütün bunların özeti şu oluyor
ChatGPT’ye buna bunu Türkiye açısından özetle dedim:
Sonuç şu:
“Yeni seçmen kazan → eski iktidar seçmenini aşağılamadan kopar → ideolojik cepheyi genişlet → büyükşehirlerden çıkıp Anadolu’da farkı küçült → seçimi sadece “iktidar gitsin” referandumuna değil, itimat veren bir değişim teklifine dönüştür.”
Cha GPT’ye nazaran Erdoğan’ı yenebilecek üç kişi şunlar
Ve geliyorum en kritik soruya:
“Macaristan modelini uygularsak; bu seçimde Türkiye’nin 14 puan fark atabilecek Magyar’ı kim olabilir?
ChatGPT çok farklı bir şey yaptı.
Önce Muhalefetin elindeki 3 kozu belirledi:
Ekrem İmamoğlu, Mansur Yavaş ve Özgür Özel…
Sonra bu üç lideri çeşitli bakımlardan yıldızladı ve her birine 1’den 5’e yıldız verdi.
En güçlü önder profili: Üçünden hangisi
İşte sonuç şu:
(*) Güçlü başkan profili: İmamoğlu 5 yıldız; Yavaş 4 yıldız, Özel 4 yıldız
(*) AKP – MHP seçmeninden oy alma; İmamoğlu 4 yıldız, Yavaş 5 yıldız; Özel 3 yıldız.
Anadolu’yu Mansur Yavaş toparlayabilir
(*) Muhalefeti heyecanlandırma: İmamoğlu 5 yıldız, Yavaş 3 yıldız, Özel 4 yıldız
(*) Anadolu muhafazakar seçmen: İmamoğlu 4 yıldız, Yavaş 5 yıldız, Özel 3 yıldız
Yeni başlangıç duygusu: En güçlü Özgür Özel
(*) Yeni başlangıç duygusu: İmamoğlu 4 yıldız, Yavaş 3 yıldız, Özel 5 yıldız
(*) Erdoğan’la direkt gayret: İmamoğlu 5 yıldız, Yavaş 4 yıldız, Özel 4 yıldız.
Son gelişmeler Özgür Özel’i Magyar profiline yaklaştırdı
Bundan çıkarılacak sonuç:
(*) Ekrem İmamoğlu ile Magyar arasındaki en büyük benzerlik, “Seçimi şahsileştirme yeteneği. Magyar’ın mücadeleci, kitleleri harekete geçiren tarafına en benzeyen Türk siyasetçi.”
(*) Mansur Yavaş “Magyar’ın “İktidar seçmenini koparma”tarafına en yakın siyasetçi.”
(*) Özgür Özel “Son gelişmeler onu beklenmedik biçimde Magyar’a yaklaştırdı.”
Türkiye’yi rejim değişikliği havasına hangisi sokabilir
Kısaca;
“Peter Magyar üzere Türkiye’yi rejim değişikliği havasına hangisi sokabilir?
En geniş koalisyonu hangisi oluşturabilir
“Erdoğan karşısında en geniş seçmen koalisyonunu kim oluşturabilir?”
Tekrar ediyorum.
Bu yazdıklarımın tek sözü bana ilişkin değil.
ChatGPT’nin yüzbinlerce doküman, manzara, istatistikten sesten hareketle bana hazırladığı araştırmanın sonuçları.
Okurken şuna dikkat etmişsinizdir
Yazıyı okurken şuna dikkat etmişsinizdir.
Şu soruyu sormadım:
Önümüzdeki seçimde muhalefet Erdoğan’ı yenebilir mi?
Veya yenme ihtimali varsa yüzde kaç.
Aslında bu soruyu sorup karşılığını aldım fakat yazmıyorum.
Sorarsanız ChatGPT bunun yanıtını veriyor.
Ben yalnızca bu üç önderden hangisi bir Magyar performansı gösterme talihi var ona baktım.
Tabii ki hiçbir şey kesin değil.
“Hamam böcekleri partisi” Modi’yi zorluyor
Aynı soruları Ruslar Putin, Hintliler Modi için soruyor.
Modi şu sıralar en büyük darbeyi, kendini en kuvvetli hissettiği ve buyruğundaki troller aracılığıyla tamamına hâkim olduğu sosyal medyada Z jenerasyonundan yiyor.
Hem de kendilerine çok tuhaf isim takan bir hareketten…
“Hamam böcekleri hareketi…”
Yani muhalefetlerin işi güç ancak bilelim ki, “Yaşlı Başkan babaların” işi de hiç kolay değil.
(Editör: Can Öztürk)
CHP’de 46 yöneticiden toplu istifa; Yeni Parti’ye katılacaklar
1
Tüm Gözler Amerikan Senatasonun Vereceği Son Kararda
43155 kez okundu
2
Erdoğan’ın “ücretsiz doğalgaz müjdesi” resmi gazetede
10048 kez okundu
3
Olaylı Beşiktaş maçında Büyükekşi’ye küfür etmekle suçlanan 41 şahsa kamu davası
4724 kez okundu
4
ABD’de imam cinayeti: Silahlı hücuma uğradı
4578 kez okundu
5
Ankara’da 9 kişinin öldüğü tren kazası: İsimli Tıp, TCDD yöneticileri için “kusur değerlendirmesi” yapmadı
4547 kez okundu