Osman Kavala: Boğaziçi Hukuk Dekanı’nın AİHM’de savunduğu tezler tehlikeli; Stalin periyodu başsavcısının mimarı olduğu komplo teorisini akla getiriyor!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ‘derhal tahliye edilmeli’ kararına karşın tahliye edilmeyen ve 3000 günden uzun müddettir tutuklu olan Seyahat mahkumu iş insanı ve insan hakları savunucusu Osman Kavala, AİHM Büyük Daire duruşmasını T24’e kıymetlendirdi. Duruşmada Türkiye ismine savunma yapan Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Ali Emrah Bozbayındır’ın savunmasına “Ona nazaran ben aksiyonlarının aslında hükümeti devirmeye yönelik olmadığı anlaşılan insanları yöneterek ya da onlara ilham vererek hükümeti devirmeye teşebbüs cürmü işlemiş oluyorum. Bu da biraz Ortaçağ’da, Şeytan’ın içlerine girerek günahsız insanları suça yönlendirdiği inanışını akla getiriyor” diyen Kavala, “Bozbayındır’ın son derece tehlikeli bir cezalandırma anlayışını savunuyor. Delil incelemesinin AYM ya da AİHM tarafından yapılmasına karşı çıkmak, insan haklarının korunmasını gözetmekle misyonlu yargı kurumlarının etkisiz hale gelmesi sonucunu doğurur” tabirlerini kullandı. AYM’nin “etkisiz” gösterilemeye çalışıldığı argümanı hakkında konuşan Kavala, “Kanaatimce, AYM’nin etkisiz bir hak arama organı üzere görünmesine yol açacak asıl kıymetli gelişme, Can Atalay ve Tayfun Kahraman kararlarının mahallî mahkemeler tarafından reddedilmiş olması” dedi. Ayşe Barım’a verilen mahpus cezası kararı hakkında Kavala, “Ayşe Barım’ın hükümeti devirmeye teşebbüs hatasından ceza almış olması, bilgi ve bulguların rasyonel bir akıl yürütmeyle değerlendirilmediğinin çarpıcı bir göstergesi. Savcının olayları objektif gerçeklikten kopartması, olmamış şeyleri olmuş üzere aktarması, yetkinin berbata kullanılmasıdır” diye konuştu.

AİHM, 25 Mart Çarşamba günü bir kere daha Osman Kavala için toplandı. AİHM’nin temyiz organı olarak vazife yapan 17 yargıçlı Büyük Daire’de, Kavala’nın ikinci başvurusunu ele almak üzere yapılan duruşma 2,5 saat sürdü. Duruşmaya AİHM Başkanı Mattias Guyomar başkanlık etti. Büyük Daire’nin duruşma sonrasında çabucak karar açıklaması öngörülmüyor. AİHM Kavala’nın ikinci başvurusunu öncelikli olarak değerlendirmeye aldı. Son nitelikte olacak kararın, önümüzdeki aylarda açıklanması bekleniyor. Osman Kavala duruşmada Prof. Dr. Philip Leach ve Prof. Dr. Başak Çalı liderliğindeki bir heyet tarafından temsil edildi. Türkiye’yi ise Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Lideri Abdullah Aydın ve Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Ali Emrah Bozbayındır‘ın bulunduğu heyet temsil etti.

TIKLAYIN – AİHM’deki Osman Kavala davasında Türkiye’yi Boğaziçi Hukuk Fakültesi Dekanı Bozbayındır savundu: Seyahat ayaklanma hareketidir; gayenin gerçekleşmesi gerekli değil, zira başarılı olsa yargılayacak hâkim kalmaz

Osman Kavala, AİHM Büyük Daire’deki duruşmasının akabinde; duruşmada Türkiye avukatlarının savunmalarını, AYM ve AİHM süreçleri ile menajer Ayşe Barım’a Seyahat davasında mahpus cezası verilmesini T24’e kıymetlendirdi:

“Delil incelemesinin AYM ya da AİHM tarafından yapılmasına karşı çıkmak, vazifeli yargı kurumlarını etkisiz bırakır”

– AİHM Büyük Daire, geçen gün sizin evrakınızı görüşmek için toplandı. Burada Boğaziçi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanı Ali Emrah Bozbayındır’ın birtakım tartışılan sözleri oldu. Türkiye’yi savunan Bozbayındır “Uluslararası mahkemeler, ulusal yargılamalara müdahil olmamalı” kelamlarıyla aslında AİHM’in Türkiye’deki yargı süreçlerine karışmaması gerektiğini belirtiyor. Siz bu savunmayı nasıl değerlendirirsiniz?

“Sayın Dekan’ın tam olarak söylediği şu: Milletlerarası mahkemeler ulusal ceza yargılama süreçlerinin ayrıntılarına girmemeli. Müracaatların geldiği ülkelerde var olan koşulları ve olguları bir bütün olarak yanlışsız değerlendiremeyecekleri için milletlerarası mahkemelerin kanıtları incelemekten imtina etmeleri gerektiğini savunuyor. Hasebiyle daha evvel AİHM’in benimle ilgili kararında suça işaret eden kanıtların var olmadığı tespitinin kusurlu olduğunu sav ediyor. Bozbayındır’a nazaran AİHM yalnızca prosedürlerle ilgili ihlal argümanlarıyla ilgilenmeli.

Halbuki gerçekliğin bütün olarak görülmesini asıl engelleyen Seyahat protestolarının evvelden planlanmış bir komplo olduğu tezi.

İlginç olan şu, son devirde yalnızca AİHM’in değil, AYM’nin de kanıt incelemesi yapmaması gerektiğine dair bir görüş yaygınlaşmaya başladı. AYM’nin Tayfun Kahraman kararında muhalif üyeler bunu tabir ettiler, mahallî mahkeme de tıpkı argümanla AYM kararına uymayı reddetti.

Delilleri incelemek, mevcut kanıtlarla suçlama ortasında kurulan bağlantıyı pahalandırmak, olağan yargılama sürecinin ayrıntıları ile meşgul olmak değil. İnsan hakları ihlallerine neden olan önyargılı değerlendirmeler, siyasi, ideolojik tercihler bulgularla suçlamalar ortasında münasebet kurma edimini direkt etkiliyor. Bilhassa siyasi nitelikli davalarda.

Delil incelemesinin AYM ya da AİHM tarafından yapılmasına karşı çıkmak, insan haklarının korunmasını gözetmekle vazifeli yargı kurumlarının etkisiz hale gelmesi sonucunu doğurur. Bu da bulgular ile hata ortasında rasyonel bir akıl yürütme temelinde bağ kurulmadan mahkûmiyet kararı verme davranışının önüne geçilebilmesini büyük ölçüde pürüzler.”

“Yapılan savunma, Ortaçağ’da, Şeytan’ın içlerine girerek suçsuz insanları suça yönlendirdiği inanışını akla getiriyor”

– Bozbayındır ayrıyeten sizin mahkûmiyetiniz hakkında, “Yerel mahkemeler mevcut davada başvurucuyu yalnızca tuzlu poğaça dağıttığı için mahkûm etmemiştir” de dedi. Büyük Daire’deki duruşmada Türkiye ismine yapılan savunmaların tonunu ve içeriğini nasıl değerlendirirsiniz?

“Bozbayındır, belirli ki iddianameyi ve benim savunmamı gereğince incelememiş. Örneğin, benim Seyahat Parkı’na giderken götürdüğüm poğaçaların kalkışma aksiyonunda bulunanların her türlü muhtaçlıklarını karşıladığım tezine kanıt olarak gösterilmesini, “poğaçaların şiddetli kaos sırasında uyum noktalarında dağıtılmış” olmalarıyla açıklamış. Halbuki gençlerin Seyahat Parkı’nda toplanmalarının nedeninin kalkışma aksiyonları planlamak değil, parkta inşaat yapılmasını engellemek olduğu iddianamede yazılanlardan da rahatça anlaşılabiliyor. Mayıs sonu, çadırların yakılması ve iş makinelerinin parka girmesinden sonra 15 Haziran’da parkın boşaltılmasına kadar geçen müddet içinde Seyahat Parkı’nda rastgele bir kaos yaşanmadı.

Bozbayındır’ın argüman ettiği üzere, bir insanın hata işlediğini gösteren somut kanıtlar olmadan, bunlar gereğince incelenmeden hiçbiri gerçek kanıt niteliği taşımayan bir dolu bilgi ve bulguyu bir ortaya getirip o kişinin davranışları ile ilgili genel bir kıymetlendirme ile özgürlüğünün kısıtlanabileceğinin legal sayılması, son derece tehlikeli bir cezalandırma anlayışı. Hitler Almanyası’nda ceza yasalarında, yargıçlara Nasyonal Sosyalizm’in bakış açısından davranışları sakıncalı görülen şahısları, maddelere nazaran hata teşkil eden bir harekette bulunmamış da olsalar, mahkûm etme imkânı veren bir değişiklik yapılmıştı. Yargılamada somut kanıt ortaya koyma zorunluluğundan uzaklaşmanın, keyfi cezalandırmalara alan açtığı acı deneyimlerle edinilmiş bir insan hakları bilgisi.

Bozbayındır, bu görüşle bağlantısı olan ve bana son derece tehlikeli gelen bir öbür tezi daha savunuyor. Ona nazaran Seyahat protestoları hükümeti devirmeye yönelik kolektif bir kabahat ve yalnızca maddelerimizde tanımlanan cebir ve şiddet aksiyonlarıyla değil, cebir ve şiddet ögesi içermeyen barışçıl hareketler de bu kolektif kabahatin bileşkelerini teşkil ediyor.

Böyle bir kolektif cürüm anlayışı hareketlerin değerlendirilmesini maddelerdeki cürüm tariflerinden kopartıyor, hatayla cürüm olmayan aksiyon ortasındaki sonları ortadan kaldırıyor. Doğrusu bu da Stalin periyodunun ünlü başsavcısı Andrey Yanuaryevich Vyshinsky’nin mimarı olduğu komplo teorisini aklıma getirdi. Bu yaklaşıma nazaran şüpheliler arasında amaç birliği tespit edilirse, birbirlerini tanımasalar da cürüm iştirakinin oluştuğu, birebir kumpas içinde yer aldıkları tez edilebilir. Böylelikle biri başkalarının fiillerinden sorumlu hale gelir.

İddianamede, mahkûmiyet kararında ve Yargıtay’ın bu kararı onamasında Çarşı kümesinin Dolmabahçe’de Başbakanlık çalışma ofisi önünde düzenledikleri şov, Seyahat protestolarının hükümeti devirmeye yönelik bir kalkışma olduğunun delili olarak gösterilmişti. Bu nedenle Çarşı davası Seyahat davasıyla birleştirilmişti. Fakat sonra bu davalar ayrıştırıldı ve Çarşı davası sanıklarının hepsi -olması gerektiği gibi- beraat etti. Seyahat protestolarına katılan yüz binlerce yurttaşımız ortasında -bunlara protestolar sırasında gözaltına alınanlar da dahil- hükümeti devirmeye teşebbüsten mahkûm olan, mahkûmiyeti onanan yalnızca beş bireyiz. Avukatlarım bu duruma dikkat çektiklerinde Bozbayındır Dolmabahçe’de aksiyon yapanların beraat etmiş olmalarının bu aksiyonun hata olma niteliğini ortadan kaldırmadığını söz etmiş.

Ona nazaran, bu hareket benim tarafımdan planlanmış kolektif kabahatin modülü olduğundan benim hatalı olduğumu göstermeye devam ediyor. Yani ben aksiyonlarının aslında hükümeti devirmeye yönelik olmadığı anlaşılan insanları yöneterek ya da onlara ilham vererek hükümeti devirmeye teşebbüs kabahati işlemiş oluyorum. Bu da biraz Ortaçağ’da, Şeytan’ın içlerine girerek saf insanları suça yönlendirdiğine dair inanışı akla getiriyor.”

“AYM’nin etkisiz bir hak arama organı üzere görünmesine, Can Atalay ve Tayfun Kahraman kararlarının lokal mahkemeler tarafından reddedilmiş olması yol açtı”

– Mevcut olarak Anayasa Mahkemesi’nde de bir müracaatınız bulunuyor. Türkiye’yi savunanlardan Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Lideri Abdullah Aydın, tarafınızın AİHM’e müracaatının “Anayasa Mahkemesi’ni etkisiz göstermeye çalıştığını” sav ediyor. Bu sözler hakkında ne söylemek istersiniz?

“AYM’ye hükümeti devirmeye teşebbüs cürmünden tutuklanmam ve gerisinden casusluk hatasından tutuklanmamla ilgili yapmış olduğumuz iki başvuru da, AYM Başkanı ve bazı üyelerin suçlamalar için kâfi kanıt olmadığını detaylı biçimde belirtmiş olmalarına karşın reddedildi. 2022’de verilen kararla, 2023’te kararın onanması ile ilgili yaptığımız müracaatlardan da sonuç alamadık. AYM’nin müracaatları gündeme aldığını, lakin değerlendirmeyi erteleme kararı aldığını öğrendik. AİHM’in iki sefer ihlal kararı vermiş olduğu bir davada, AYM’nin bu türlü davranıyor olması, tabir yerindeyse hayatın akışına alışılmamış. Benim durumumun, malum, kimi istisnai özellikleri var. Ancak kanaatimce, AYM’nin etkisiz bir hak arama organı üzere görünmesine yol açacak asıl kıymetli gelişme, Can Atalay ve Tayfun Kahraman kararlarının mahallî mahkemeler tarafından reddedilmiş olması.”

– AYM ve AİHM süreçlerinin paralel ilerlediğini görüyoruz. Bu sizce, AİHM’in artık AYM’nin tesirli bir iç yargı yolu olmadığı formunda düşünmeye başladığını mı gösteriyor?

“AİHM’in benim müracaatımı AYM kararını beklemeden ele alması, benimle ilgili yargı sürecinde AYM’nin tesirli olmadığı değerlendirmesini kendi içinde tartışmaya açtığını gösteriyor. Kısa vakit içinde AYM, AİHM’le uyumlu bir karar alır, lokal mahkeme de buna uyarsa bu kıymetlendirme AYM lehine değişebilir.”

“Komisyon raporunda AİHM ve AYM kararlarına uyulması gerektiğine dair vurgu son derece değerli, çünkü bu kararlara uyulmasını Anayasa emrediyor”

– Tayfun Kahraman hakkında verilen AYM kararına birinci derece mahkemelerinin uymadığını gördük. Sizin de mevcut olarak yürütülen AYM ve AİHM süreçleriniz bulunuyor. Bu süreçlerden nasıl sonuçlar bekliyorsunuz? Lehinize sonuçlar çıkması durumunda yargının bu kararları uygulayacağını düşünüyor musunuz? TBMM’den çıkan rapordaki “AİHM ve AYM kararlarına uyulması gerektiği” vurgusu bir değişiklik yaratır mı?

“Kısa müddet evvel sizde yayınlanan mülakatımda da belirttiğim üzere, TBMM Komite raporunda AİHM ve AYM kararlarına uyulması gerektiğine dair vurgu son derece kıymetli. Bu, meclis iradesinin tümünü yansıtan bir ihtar, çünkü komiteye katılmayan YETERLİ Parti’nin de farklı düşünmediğini biliyoruz. Yani bu hususta tam bir ulusal mutabakat olduğu söylenebilir. Olması da gerekir, çünkü AYM ve AİHM kararlarına uyulmasını Anayasa emrediyor. Mahallî mahkeme yargıçlarının meclisten gelen bu uyarıyı göz gerisi etmeleri için Anayasa kararlarına uymamakta gözlerini karartmış olmaları gerekiyor. Bu tutumda uzun mühlet ısrar edebileceklerini sanmıyorum. Lakin tekrar sizde çıkan mülakatımda vurguladığım üzere, AYM ve AİHM kararlarına uyulmaması çarptığımız buzdağının görünür kısmı. Siyasette, kamu idaresinde ve hasebiyle yargıda insan hayatına, insan haysiyetine kıymet vermeme, insan haklarını koruyan hukuk kurallarına tam manasıyla riayet etmeme hali sürdükçe, hepimizin içinde olduğu hukuk gemisi su almaya devam edecek.

Hukuk mensuplarının, bir insanın hata işlediğine dair yanlışsız ve emniyetli kanıtlar olmadan onun özgür yaşama hakkının kısıtlanamayacağı kuralını tam manasıyla benimsemeleri, aksi davranmaya yetkileri olmadığını idrak etmeleri gerekir. Bu olursa aslında AYM, AİHM kararlarına uymama üzere bir durum ortaya çıkmaz.”

Kavala’dan Ayşe Barım davası yorumu: Savcının olmamış şeyleri olmuş üzere aktarması, yetkinin berbata kullanılmasıdır

– Menajer Ayşe Barım ile yeni bir Seyahat davası ile karşılaştık. Barım hakkında menajerliğini yaptığı oyuncuları protestolara yönlendirdiği sav ediliyordu. Seyahat protestolarından 12 yıl sonra Barım’a dava açılması çok tartışma yarattı, siz ne düşünüyorsunuz? Barım’a bu davada 12 yıl 6 ay mahpus cezası verildi. Protestolardan yıllar sonra bu türlü bir ceza verilmesi sizce ne anlatıyor?

“Ayşe Barım’ın hükümeti devirmeye teşebbüs hatasından ceza almış olması, bilgi ve bulguların rasyonel bir akıl yürütmeyle değerlendirilmediğinin çarpıcı bir göstergesi. Bir de buna savcının Barım için ağırlaştırılmış müebbet mahpus cezası talep etmiş olduğunu ekleyin. Barım gözaltına alındığında başsavcılıktan yapılan açıklamada onun benimle Seyahat protestolarıyla ilgili irtibatta bulunmuş olduğu açıklanmıştı. Halbuki Ayşe Barım’la Seyahat protestoları bittikten sonra tanıştık. Benim dinlenen telefonlarımdan da anlaşılacağı üzere kendisiyle Seyahat ile ilgili hiçbir konuşmamız olmadı. Bu ayrıntı üzere görünebilir, fakat gerçeklerin nasıl rahatlıkla tahrif edilebildiğini de gösteriyor.

Avukat taraftır, savunduğu kişinin beraat etmesi ya da en az cezaya çarptırılması için birtakım olayları subjektif bir yorumla aktarabilir, birtakım olguları görmezden gelebilir. Lakin savcı taraf değildir, yargıç üzere kamuyu temsil eder. Savcının olayları objektif gerçeklikten kopartması, olmamış şeyleri olmuş üzere aktarması, yetkinin berbata kullanılmasıdır. Maalesef, Seyahat davası ve daha sonra tutukluluğumu devam ettirmek için kurgulanan casusluk davası iddianamelerinde, gerçekliğin açıkça tahrif edildiği “tespitler”le sık sık karşılaştım. Bu anlayışın değişmesi gerekir.”