Bakan Fidan: ABD ve İsrail’in başlangıç konumlarının birbirinden uzaklaşması savaşı uzatabilir

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İsrail-ABD ve İran savaşına ait olarak, “İsrail, ABD üzerinde tesirli olmaya çalışacak ve ateşkes yahut kısa müddette bir barışa ulaşılmasını engellemek isteyecektir. ABD ve İsrail’in başlangıç konumlarının birbirinden uzaklaştığı tarafındaki değerlendirmeler arttı. Bu da savaşın daha uzaması sonucunu doğurabilir” dedi.

Bakan Fidan, Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ne yaptığı ziyaretin akabinde basın mensuplarına yazılı değerlendirmede bulundu. Fidan, Körfez ülkelerinde savaşın 2-3 hafta daha süreceği değerlendirmesi yapıldığını belirterek, “Burada belirleyici olan ABD’nin tavrı olacak. İsrail, ABD üzerinde tesirli olmaya çalışacak ve ateşkes yahut kısa müddette bir barışa ulaşılmasını engellemek isteyecektir. ABD ve İsrail’in başlangıç konumlarının birbirinden uzaklaştığı tarafındaki değerlendirmeler arttı. Bu da savaşın daha uzaması sonucunu doğurabilir. Savaş varken müzakere edilmesi seçeneği pek muhtemel görünmüyor. Ancak kısa müddetli ateşkes ilan edip, bu müddet zarfında müzakereye başlayıp, ‘müzakereden sonuç alamazsam tekrar savaşa başlarım’ denilmesi ihtimalini de göz önünde bulundurmalıyız. İsrail, ‘Savaş mümkün olduğunca uzasın, İran’a daha fazla ziyan verelim’ üzere bir siyaset da izleyebilir. Bu yaklaşım karşısında ABD’nin alacağı tavır ehemmiyet kazanacak. İsrail kendileri için kıymetli olan askeri ve sanayi maksatlarını ortadan kaldırmadan durdurmayacağı izlenimini veriyor. Suikastler devam ediyor. Bu savaşı İsrail başlattı. Sorun, savaşı bitirmeye yönelik planlar olmaması değil. Sorun İsrail’in barış istememesi. Bu gerçeği her yerde, her fırsatta vurguluyoruz” dedi.

‘Tüm diplomatik yerleri kullanmaya devam edeceğiz’

Körfez’de savaştan sonra pek çok şeyin değişebileceğine dikkat çeken Bakan Fidan, “Savunma sanayii alanında yeni arayışlara girebilirler. Savaşın sona ermesinin akabinde Körfez ülkeleri İran’dan beklentilerini açıkça ortaya koyup, kimi koşullar yerine getirildiği takdirde ekonomik iş birliği üzerine yoğunlaşılabilir. İran da Körfez’deki ABD üsleri konusunda birtakım taleplerle ortaya çıkabilir. Şu da kıymetli bir nokta; Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol ve LNG Çin’e, AB ülkelerine, Güney Kore, Japonya, Hindistan’a gidiyor. Bu ülkelerin beklentileri neler olacak? Bu savaşın akabinde Türkiye’ye olan inancın arttığını görüyoruz. Başından beri ikircikli bir hal takınmadık. Yapılan yanlışları tüm taraflara açıkça söylediğimizi herkes görüyor. İran’a yapılanın da Körfez ülkelerine yapılanın da yanlış olduğunu en güçlü ve net halde gündeme getiriyoruz” tabirlerini kullandı.

Bakan Fidan, devamında şunları aktardı:

“Körfez ülkeleri ağır taarruz altında bulunuyor. Bu savaşta İran’ın kendilerini neden amaç aldığını sorguluyorlar. ‘Bizim bu savaşın çıkışıyla bir ilgimiz yok, o öteki bir konu’ diyorlar. ‘Bize yapılan taarruz haksız bir hücum ve bu hücuma karşı karşılık vermemiz gerekiyor’ diyorlar. Körfez ülkeleri hava alanlarını ve ülkelerindeki üsleri İran’a karşı kullandırmayacaklarını en başta deklare ettiler. ‘Biz bu savaşın modülü değiliz’ diyorlar. Ayrıyeten İran’ın askeri üsler dışında sivil altyapıya da ekonomik maksatlara de taarruz yaptığını, bunun kasıtlı olduğunu söylüyorlar. Biz başından beri uyarıyoruz. Körfez ülkeleri mevcut durumun devam etmesi halinde karşı tedbir almak zorunda kalacaklarını söylüyorlar. Bu toplantıda biraz da bu mevzudaki son ihtarlarını yaptılar. Son ağır akınlar da bunu tetikledi, risk arttı. Bu durumun tüm bölgeyi içine çekecek uzun vadeli bir savaşa hakikat gitmesini biz hiçbir biçimde dilek etmiyoruz. Savaşın bir an evvel sona ermesi için dün Riyad’da yapılan toplantı üzere başta bölgesel teşebbüsler olmak üzere tüm diplomatik yerleri kullanmaya devam edeceğiz. Maalesef başından beri yaptığımız bütün tahlillerin yanlışsız çıkması bizi üzüyor. Bir taraftan da geleceğe yönelik daha sağlıklı adım atmak için Türkiye’nin sesine ve görüşüne ne kadar gereksinim duyulduğunu görüyoruz.”

‘Teşhislerimiz de tekliflerimiz de kıymetli’

Riyad’daki toplantının Körfez ülkeleri tarafından tek bir gündemle organize edildiğine işaret eden Bakan Fidan, şu değerlendirmede bulundu:

“İran’ın bu ülkelere gerçekleştirdiği taarruzlar konusunda bölge ülkelerinin değerlendirmelerini almak için toplantı yapıldı. Savaştan direkt yahut dolaylı olarak etkilenen bütün bölge ülkeleri masa etrafındaydı. Ortak bir akıl araması maksatlıydı. Herkes durumun aciliyetini ortaya koydu. Tek gündem unsurlu bir toplantıydı. Ortak açıklama da bunu yansıtıyor. Biz ilkesel tavrımızı sürdürüyoruz. Hem İsrail’in saldırganlığına ve yayılmacılığına hem de İran’ın savaşı bölgeye yaymaya yönelik hareketlerine karşı çıkıyoruz. Gerçekten sırf İran gündemiyle organize edilmiş olsa da Riyad’daki toplantıda, İsrail’in bu savaşın ortaya çıkmasındaki rolünü vurguladık. Dahası İsrail’in bölgedeki yayılmacılığının yarattığı tehdide ortak açıklamada değinilmesini sağladık.

Zaten her platformda bu tenkitlerimizi en üst seviyede lisana getiriyor, adımlarımızı atıyoruz. İsrail’i en başından beri en güçlü biçimde eleştiren ülke Türkiye olmuştur. Artık burada bizim durduğumuz yerden getirdiğimiz teklifler aslında bir istikrar arayışı, herkesin menfaatine olan. Lakin tarafların ortasında istikrardan çok bir karı, bir zaferi, bir dominasyonu önceleyen bakış açıları olduğu vakit bu diğer bir noktaya gidiyor. Bu sefer konuşma, konuşmuş olmak için yapılıyor. Ana gündemi daha da farklı biçimde ilerletmek için yapılıyor. Biz o bahiste yorumlar alıyoruz. Bizim vurguladığımız iki konu var. Birincisi nitekim hususa odaklanarak gerçek, hakikat, profesyonel tespiti yapmak. İkincisi de çizgimizi hiç değiştirmeden hani güçlü bir ülke olmaya devam ederek yapan bir tesir kullanmak. Zira bizim artık teşhislerimiz de değerli, tekliflerimiz de değerli.”

‘İlişkilerde aşikâr bir istikrarı koruyoruz’

Fidan, Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) üyeliği konusunda maksadın değişmediğine vurgu yaparak, “Ancak Avrupa’da bizimle üyelik sürecini yürütecek siyasi bir iradenin ortaya çıkmasını da bekliyoruz. Her halükarda AB ile âlâ alakalar yürütmemiz her bakımdan çok değerli. Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve vize serbestisi problemleri değerli. Bunlarla ilgili görüşmeye devam ediyoruz. Bağlarda aşikâr bir istikrarı koruyoruz, berbata gitmiyor, daha düzgüne de gidebilir. Yasa dışı göç, terörle gayret üzere bize muhtaçlık duydukları çeşitli alanlar var. Gerek vatandaşlarının İran’dan, Orta Doğu’dan vesaire tahliye olması üzere bahislerde da daima kapımızı çalıyorlar. Bu hususlarda da gerekli dayanağı veriyoruz. Zati askeri imkanlarımız da ortada. Vize serbestisi konusunda geriye kalan 6 unsur üzerinde de ilgili kurumların çalışmaları sürüyor” dedi. (DHA)